Het is tijdens WK-wedstrijden niet te missen: de drinkpauzes. Voorafgaand aan het WK voetbal van 2026 in Mexico, Canada en de Verenigde Staten waren er bij experts grote zorgen over de hoge temperaturen in bepaalde speelsteden. Ter preventie heeft de FIFA voor elke wedstrijd, ongeacht de temperatuur in het stadion, een drinkpauze ingeroosterd. Zijn deze drinkpauzes echt nodig en hebben drinkpauzes effect op het verloop van wedstrijden?
Wanneer raden experts een drinkpauze aan?
Naar aanleiding van het toernooi luidden meerdere experts en belangenorganisaties de noodklok. Dit WK zou namelijk zomaar het warmste WK ooit kunnen worden. Volgens deze experts zou het onverantwoord zijn om met de verwachtte temperaturen zonder hydratatie te spelen. Een van deze belangenorganisaties is het Korey Stringer Institute (KSI), zij schreven naar aanleiding van het toernooi een open brief naar de FIFA, waarin zij het gevaar van de mogelijke hitte tijdens de wedstrijd kenbaar maakten. Het doel van deze open brief aan de FIFA was dat de bond zou moeten handelen vanuit een preventief in plaats van een reactief oogmerk.
Maar al voor deze brandbrief had de FIFA haar beslissing genomen: Bij elke wedstrijd wordt halverwege elke helft een drinkpauze ingelast om te voorkomen dat spelers oververhit raken. Dat voorafgaand aan het WK werd aangekondigd dat elke wedstrijd een ‘Hydration Break’ zou kennen, is uniek. Het concept van een drinkpauze tijdens extreme hitte op een eindtoernooi, is tijdens het WK van 2014 in Brazilië al voorgekomen.
Tot dit toernooi bepaalde de FIFA aan de hand van de zogenoemde WGBT index (die temperatuur, luchtvochtigheid en stralingshitte combineert) of een drinkpauze noodzakelijk was. De arbitrage besloot en had hierbij een kritieke grens van 32 graden op het veld. De temperatuur werd 90 minuten voor de aftrap gemeten, waarna na overleg een besluit werd gevormd. De WGBT index is tijdens dit toernooi door de FIFA losgelaten.
In de grafiek hierboven staan de gemiddelde temperaturen op het veld per speelstad in de periode juni tot en met juli. In veel speelsteden ligt de gemiddelde temperatuur onder de voormalige harde lijn van 32 graden Celsius. Wanneer de WGBT index wordt toegepast, kan de conclusie getrokken worden dat tijdens wedstrijden in bijna alle speelsteden een waterpauze tijdens de wedstrijd onnodig is.
De impact van de drinkpauzes
Dat de drinkpauzes in meerdere gevallen niet noodzakelijk zijn, is duidelijk. De kritiek vanuit het publiek over de waterpauzes neemt met de dag toe. Veel fans zijn van mening dat de pauzes zijn ingelast vanuit een commercieel kijkpunt.
Wanneer dit soort mogelijke motieven voor het implementeren van de drinkpauzes. in het midden worden gelaten en wanneer er wordt gekeken naar de uitkomst van deze maatregel, is het duidelijk te zien dat dit impact heeft. De statistieken die de FIFA tijdens de wedstrijden laat zien, maken dit nog duidelijker.
Sinds dit toernooi worden naast standaard voetbalstatistieken zoals balbezit, schoten op doel, expected goals en het percentage succesvolle passes ook de statistiek “wedstrijd momentum” in beeld gebracht. Deze statistiek laat zien op welk specifiek punt in de wedstrijd welke ploeg de overhand van dat moment had.
Precies met deze statistiek is in combinatie met de waterpauzes iets opvallends aan de hand: bij bijna elke wedstrijd lijkt het momentum na een waterpauze licht, al dan niet zwaar, te verschuiven. Bepaalde ploegen die streven naar totale dominantie gedurende een hele helft lijken hun momentum kwijt te raken na de waterpauzes.
Bovenstaande grafiek laat een vergelijking zien van de veranderingen in momentum na drinkpauzes. Slechts in vier van de 24 wedstrijden in de eerste speelronde verandert het momentum niet na de drinkpauze. Bij zeventien van deze wedstrijden gebeurt dit in minimaal één van de helften en bij drie gevallen zelfs in beide helften.
Aan de hand van de momentumstatistieken van de eerste speelronde dit WK, kan gesteld worden dat drinkpauzes direct invloed lijken te hebben op het verloop van de wedstrijd. Dit terwijl de FIFA zonder geldige reden deze maatregel heeft geïmplementeerd. Deze maatregel verandert het voetbal op een fundamentele manier, terwijl de reden achter de maatregel twijfelachtig blijkt.