Burgemeestersverkiezing die de Europese opinie beïnvloedt
1 juli 2019 |
Abdulhamit Yücel
Foto op shutterstock.com

De burgemeestersverkiezing van afgelopen 31 maart 2019 in Istanbul moest onder druk van president Erdogan over. Ekrem Imamoglu, de kandidaat van de oppositiepartij CHP, won in maart van de regeringspartij. Het verschil was toen 13.000 stemmen. Op 23 juni nam Imamoglu het weer op tegen Binali Yildirim. Na weken campagne voeren was het tijd voor de uitslagen. Imamoglu kwam weer als winnaar uit de stembus. Hoe reageerden Europese politici en journalisten op dit resultaat?

In Turkije bestaat het publicatieverbod. De kiesraad bepaalt op verkiezingsdagen vanaf welke tijdstip de media mag berichten over de uitslagen. Meestal wordt het verbod tussen 18.00-18.30 uur opgeheven. Dit keer was dat op 19.15 uur. Exact om 19.14 verscheen Yildirim voor de camera’s en vroeg de mensen in de zaal of het al 19.15 uur was. Enkele seconden na minuut 15 op de klok begon Yildirim zijn felicitatie uit te spreken. De regeringspartij kon niet anders. Al heel snel bleek dat het verschil dit keer veel hoger uitviel dan 31 maart. 800.000 stemmen waren nodig voor Yildirim. Een onmogelijke taak.

Kiesraad

De AK-partij van Erdogan tekende na de verkiezingen van 31 maart bezwaar aan. De rechters van de kiesraad hebben vergaderd en zeven van de elf rechters hebben het bezwaar gegrond verklaard. Volgens de raad was er sprake van georganiseerde fraude bij de stembussen. Vlak na de bekendmaking begon de discussie over de Turkse democratie opnieuw. Vele Europese politici en journalisten reageerden verontwaardigd.

De vraag is hoe we als het westelijke deel van het Europees continent dit besluit moeten beoordelen. Is de Turkse democratie om zeep gebracht door de eerste verkiezing te annuleren of is dat juist een teken dat de democratie nog leeft in Turkije? 

‘Einde geloofwaardigheid Turkse democratie’

Turkije-rapporteur Kati Piri namens het Europees Parlement uitte flinke kritiek op het besluit van de kiesraad. “Hiermee is de geloofwaardigheid van democratische machtsoverdracht door verkiezingen in Turkije ten einde”, schreef ze op Twitter. Na de herverkiezing bleek dat Imamoglu weer heeft gewonnen. Dit keer deelde ze een positief tweet met de buitenwereld: “Istanbul viert deze historische nacht!”. 

#herşeyçokgüzeloldu

Ook Tweede Kamerlid Sadet Karabulut namens de SP kon het niet eens zijn met het besluit om de verkiezing te annuleren. De onderstaande tweet werd op 9 mei geretweet door Karabulut. De resultaten van 23 juni werd door dit Kamerlid met open armen ontvangen. “Een prachtig (voorlopig) resultaat in Istanbul met winst voor oppositiekandidaat Imamoğlu. Goed voor de democratie. Hoopgevend voor Turkije. #herşeyçokgüzeloldu”, aldus Karabulut in haar tweet. 

Met de hashtag #herşeyçokğüzel oldu refereert Karabulut op de verkiezingsslogan van de oppositiepartij CHP. De slogan klonk als Herşey çok güzel olacak, wat letterlijk betekent ‘alles komt goed’. Met het woord olduverandert de vertaling in: ‘Alles is goedgekomen’.

Naast politici verschenen journalisten met een brede lach op hun gezicht voor de camera’s. NOS-correspondent Lucas Waagmeester stuurde de onderstaande tweet de wereld in en sprak hoopvol over de Turkse democratie. De emoties van Turkije-correspondenten waren voelbaar omdat ze het beroep in Turkije uitoefenen en onder druk staan. Het mag duidelijk zijn dat Turkije plek 154 van de 179 bekleedt op Press Freedom Index van de landen die zijn opgenomen.

Niets te vrezen

Nadat Yildirim zijn felicitatie uitte voor de camera’s waren de ogen gericht op president Erdogan. Zal hij het resultaat accepteren of doorgaan met zijn strijd om Istanbul te winnen? Onlangs beschuldigde hij Imamoglu tijdens een toespraak met lidmaatschap aan de terroristische Gülenbeweging. Later in de avond koos Erdogan voor Twitter om het resultaat te accepteren en hiermee feliciteerde hij Imamoglu. Op 27 juni kreeg Imamoglu zijn zogenoemde mazbata en werd geïnstalleerd als nieuwe burgemeester van Istanbul.

Aan de reacties het Westen valt te zien dat de Turkse democratie nog leeft. We hoeven ons nergens voor te vrezen.

1 juli 2019 |
Abdulhamit Yücel