Een toekomst na de Brexit
19 april 2019 |
Sander Kisteman
De Haagse Hogeschool, waar de lezing plaatsvind - ®Sander Kisteman

Wat doet de Europese Unie voor haar burgers? Wat heb ik te maken met de EU? De Haagse Hogeschool probeert daar in aanloop naar de Europese verkiezingen antwoord op te geven en organiseert een viertal themasessies over het onderwerp. ‘Een toekomst na de Brexit’ is het onderwerp voor de derde avond, waar ik besluit heen te gaan.

Waar ik had verwacht in een zaal vol mensen terecht te komen, blijkt het een heel andere setting te zijn. Aan een grote tafel in het café van de Hogeschool zitten we met zijn achten, meer belangstelling was er blijkbaar niet. Het heeft ook niet het karakter van een lezing, meer dat van een gesprekskring. De spreker van vanavond, Prof. Mr. Jaap de Zwaan, gaat een rondje af aan tafel. Waar willen we iets over weten, wat voor vragen hebben we?

Nadat iedereen zijn of haar input gegeven heeft begint de professor, die gespecialiseerd is in het recht van de Europese Unie, vurig te vertellen over het ontstaan en de gevolgen van de Brexit. Het begon allemaal al met de verkiezing van Cameron vertelt hij. Die werd verkozen met de belofte een referendum te houden over het lidmaatschap van de Britten bij de EU. Toen hij dat verloor, het Verenigd Koninkrijk stemde voor een vertrek, trad de premier af.

Het was geen verrassing dat ze uit de EU wilden volgens de Zwaan. Vanaf het begin van hun lidmaatschap was het Verenigd Koninkrijk al een lastig lid, dat altijd alles wilde behalve controle vanuit Brussel. Hun eigen autonomie behouden is altijd een speerpunt geweest, wat er voor zorgde dat ze veel besluiten tegenhielden. In Brussel heerste er dan ook een zekere opluchting als we de Zwaan mogen geloven, omdat men de starre houding van de Britten al een tijdje zat was. Desalniettemin blijft het een ramp voor de EU benadrukt de professor wel meteen.

Het Lighthouse Café in de Hogeschool – Sander Kisteman

Tussen de monologen van de deskundige door stellen de tafelgasten meerdere keren vragen, die rustig behandeld worden. Er lijkt niet een strak programma te zijn in wat er vanmiddag besproken moet worden. Zo vraag een van de geïnteresseerden waar het nu eigenlijk om draait, waarom duurt het nu zo lang? De Zwaan legt uit dat het niet meer alleen draait om het uittreden uit de EU, maar dat er ook een machtsstrijd aan de gang is in het Verenigd Koninkrijk tussen Theresa May en consorten aan de ene kant, en de oppositie met als voorman Corbyn aan de andere kant. Bovendien krijg May veel meer tegenstand van binnen haar partij dan dat ze vooraf gedacht had.

De dynamiek aan tafel werkt goed bij het onderwerp. De professor praat graag en vlug, maar beantwoordt tussendoor ook steeds vragen van de aanwezigen. Het is minder groots dan de aankondiging deed vermoeden, maar dat hindert de diepgang niet.

De professor denkt niet dat na het Verenigd Koninkrijk andere landen zullen volgen. Ondanks dat er wel een breder eurosceptisch geluid opkomt in Europa, zien ze allemaal wel in dat nog een exit voor veel meer nadelen dan voordelen zorgt. Lastig is wel dat bij de volgende Europese verkiezingen, waar de Britten zoals het nu lijkt aan mee zullen doen, niet alleen meer stemmen over concrete zaken binnen de Unie, maar ook over de EU zelf. De verkiezingen worden een graadmeter van hoe Europa over de EU denkt.

Er is nog een lezing te gaan in het vierluik over de Europese Unie. Volgende week dinsdag is er een lezing ‘Terrorismebestrijding in de EU‘, weer in het Lighthouse Café in de Haagse Hogeschool.

19 april 2019 |
Sander Kisteman