Bart Pierik (PvdA): ‘Sociaaldemocraten moeten mensen laten zien dat Europa er voor ze is’
12 april 2019 |
Koen Kleiberg

Bart Pierik (34) is in het dagelijks leven woordvoerder bij de Vereniging van Universiteiten (VSNU). Bij de Europese Parlementsverkiezingen van 23 mei is hij voor het eerst verkiesbaar voor een politieke functie. We spraken hem op de Haagse campus van de Universiteit Leiden over zijn kandidatuur, de rol van de sociaaldemocratie in Europa en de aankomende campagne.

In januari stelde de Partij van de Arbeid (PvdA) de kandidatenlijst voor de aankomende Europese Parlementsverkiezingen vast. Daarop prijkt op nummer 16 de naam Bart Pierik, voor de eerste keer ooit. Dat hij nu voor het eerst verkiesbaar is, heeft zowel een persoonlijke als een politieke reden, vertelt hij: “Ik heb eerder heel lang gewerkt in de politiek en dat vond ik moeilijk verenigbaar met een kandidatuur. Dat is toch een beetje ongemakkelijk. Daarnaast vind ik dat de sociaaldemocratie op dit moment een heel belangrijke bijdrage te leveren heeft aan wat Europa zou moeten zijn.”

Hoe zou Europa dan moeten zijn? “De Europese Unie laat qua functioneren op dit moment toch echt wel te wensen over, vooral als het gaat om het voldoen aan de wensen van de Europeanen,” zegt Pierik. Europa is, zo vindt hij, onvoldoende van de mensen die er wonen. “De EU wordt relatief vaak in een adem genoemd met landbouwsubsidies, spanningen over begrotingsbeleid en andere technocratische vraagstukken. Het is aan de sociaaldemocraten om te laten zien dat Europa er ook echt is voor de Europeanen.”

Intuïtie

De oorspronkelijk uit Zuid-Limburg afkomstige Pierik werkte eerder bij de Tweede Kamer als beleidsmedewerker, was politiek adviseur van de staatssecretaris van Infrastructuur en Milieu en staat nu dus op de kandidatenlijst van de PvdA. Toch was hij niet vanaf het begin bezig met een carrière in de politiek. Sterker nog, toen Pierik stage ging lopen bij de PvdA, was hij niet eens lid van de partij. “Tijdens mijn studie cultuurwetenschappen in Maastricht had ik als specialisatie politieke cultuur, waarbij er de gelegenheid was stage te lopen,” vertelt hij. “Toen heb ik gedacht: ik schrijf eens een paar partijen aan die me wel interessant lijken, waar ik wel iets bij voel, om te kijken of ze me willen ontvangen voor een stage. De Partij van de Arbeid bood me toen een hele leuke plek aan in het campagneteam van Wouter Bos.”

“Ik heb er nooit aan getwijfeld dat dit mijn cluppie is”

Bart Pierik

“Ik deed de taken voor de mediamonitoring, zoals dat dan heet. ’s Ochtends om tien voor zeven moest ik de krantenjongen treffen aan de voordeur van het partijbureau. Terwijl ik geen ochtendmens ben,” zegt Pierik lachend. “Dit heb ik drieënhalve maand gedaan en het was ontzettend hard werken, maar toen dacht ik: dit kost me zo weinig moeite, ik vind het zo leuk en ik vind het verhaal dat we met de campagne vertellen over Nederland en waar deze partij voor staat zo intuïtief goed aanvoelen, dat ik op de laatste dag van de stage ben lid geworden. Dat is nu dertien jaar geleden, en ik heb er nooit over getwijfeld dat dit mijn cluppie is.”

Keukentafel

Dat zijn gevoel destijds juist was, ziet Pierik ook in Europa terug. Als voorbeeld noemt hij Agnes Jongerius en de detacheringsrichtlijn. “We vonden het niet oké, al jaren niet, dat een vrachtwagenchauffeur in Nederland mag rijden voor het Roemeense tarief. Op de een of andere manier lukte het maar niet om dat aan te passen.” En dat was niet eerlijk, zo betoogt Pierik. “Voor zowel de Roemenen, die zich helemaal te pletter werken voor een salaris waar ze in Nederland niet fatsoenlijk van kunnen wonen of eten, als de Nederlanders die zich daardoor uit de markt gedrukt voelen en oneerlijk beconcurreerd worden. Uiteindelijk vind ik het dan nog raar dat het jaren duurt om dat aan te passen, maar vind ik het wel tof dat het dan een sociaaldemocraat is die dat doet. Dat staat voor mij heel erg symbool voor wat mijn partij kan en waarom ik daar in een Europa wel een rol in zou willen spelen.”

“Wat betekent dit voor die ene verpleger, die ene vrachtwagenchauffeur?”

Bart Pierik

Bij dit soort grote zaken worden de grote economische belangen in de ogen van Pierik vaak boven die van de ‘gewone burger’ worden gesteld. “Het laat zien waarom je europarlementariërs nodig hebt die scherp durven te kiezen voor het publiek belang, die naar het Europese project kijken op het niveau van de keukentafel,” zegt hij. “Wat betekent dit voor die ene verpleger, die ene vrachtwagenchauffeur? Die manier van kijken naar Europa is denk ik best moeilijk vol te houden als je er een poosje zit, maar is wel erg belangrijk als het gaat om de steun voor de Europese Unie als bestuurslaag, als iets waar we ons allemaal onderdeel en eigenaar van kunnen voelen.” Pierik hoopt op persoonlijk vlak dan ook vooral een frisse blik mee te kunnen nemen naar Brussel.

Campagne

De kernboodschap van de PvdA is sinds eind 2017 ‘zeker zijn’. Zeker zijn van goed onderwijs, een baan en ga zo maar door. Maar hoe ziet de Europese versie van deze boodschap er uit? Pierik: “‘Zeker zijn’ betekent in dit geval ook er zeker van zijn dat de Europese Unie er voor jou staat, maar bijvoorbeeld ook dat je zeker bent van een schoon klimaat, een goed milieu. Daar kunnen we in Europa iets voor betekenen. Uitstoot waait namelijk gewoon de grens over en plastic spoelt helaas via de rivier ook naar andere lidstaten toe.”

“Een ander belangrijk punt in onze campagne is natuurlijk dat wij als Nederland, maar ook als PvdA, een zittende eurocommissaris hebben als Spitzenkandidat (Frans Timmermans, red.) die een ongelooflijk sterke ervaring meebrengt in die campagne en als geen ander met gezag kan spreken over wat er wel en niet werkt in Europa, en wat je daar aan zou kunnen doen. Iemand die ook nog een wat mij betreft vrij unieke combinatie heeft van het beheersen van dat topniveau van bestuur en regelmatig een biertje kunnen drinken in z’n stamcafé in Heerlen, om te proberen zoveel mogelijk in touch te blijven met mensen die niet zo betrokken zijn bij het Brusselse.”

Referendum

De afgelopen Provinciale Statenverkiezingen werden door partijen als de SP, FvD en PVV neergezet als een ‘Rutte-referendum’. Dat sommige mensen het gevoel hebben dat de landelijke partijen deze verkiezingen kapen en de provinciale onderwerpen daarmee ondergesneeuwd raken, is dan ook niet zo gek. Toch is Pierik er niet bang voor dat de Europese Parlementsverkiezingen straks worden gezien als EU-referendum: “Ik denk dat dat altijd wel een beetje speelt bij de Eerste Kamerverkiezingen, en dus ook bij de Provinciale Statenverkiezingen in het verlengde daarvan. Dat is vooral zo sinds de Eerste Kamer een politieke rol heeft genomen.”

“Ik moest in dat licht ook best wel glimlachen om Sybrand Buma (CDA, red.) die zich op hoge toon beklaagde over het feit dat hier een kabinetsreferendum van werd gemaakt. Met één rondje googlen kon ik quotes van hem vinden uit 2014, waarin hij precies hetzelfde deed. ‘Ik wil echt een bijstelling van Rutte en anders sturen we hem naar huis’, met zoveel woorden.”

“Het is wel terecht dat mensen die zich met hart en ziel inzetten voor een mooie provincie, voor hun idealen in de Staten, dat die daar van balen, omdat hun campagne eigenlijk gekaapt wordt door de twee minuten dat ze eind mei hun stem uitbrengen op een Eerste Kamerlid.”

“Ik denk wel dat de Europese Parlementsverkiezingen, zeker dit jaar, wel echt een andere dynamiek zullen kennen dan de campagne van maart. Europa is de afgelopen jaren ontzettend relevant geweest. Niet alleen in beleid en bestuur, maar ook in het beeld. Ik denk dat mensen zich heel bewust zijn van wat Europa kan betekenen voor financiële stabiliteit, klimaatbeleid en een eerlijke arbeidsmarkt.”

12 april 2019 |
Koen Kleiberg