Het Europees Parlement uitgelegd
29 maart 2019 |
Christy Bakker

Op 23 mei kunnen we gaan stemmen voor het Europees Parlement. Maar voor velen zijn deze verkiezingen een beetje vaag. Want waar stemmen we nou eigenlijk voor? En wat gebeurt er met mijn stem? Op deze pagina uitleg over de Europees Parlementsverkiezingen middels vijf vragen en antwoorden.

1: Wat is het Europees Parlement?

Het Europees Parlement is een institutie van de Europese Unie (EU) die de belangen van de burgers van de EU-lidstaten vertegenwoordigd. Het Europees Parlement bestaat vanaf komende verkiezingen waarschijnlijk uit 705 leden, afhankelijk van het vertrek van Engeland uit de Europese Unie. Nederland heeft dan 29 zetels. Iedere vijf jaar worden de leden van het Europees Parlement gekozen, wat we dus op 23 mei 2019 kunnen gaan doen. Het Europees Parlement is het enige transnationaal parlement dat rechtstreeks wordt gekozen door de burgers van de lidstaten. Door te stemmen tijdens de Europees Parlementsverkiezingen kan jij meebepalen welke politici Nederland zullen vertegenwoordigen in het Europees Parlement. De leden van het Europees Parlement zullen vervolgens de voorzitter en leden van de Europese Commissie kiezen.

2: Wat doet het Europees Parlement?

Het Europees Parlement speelt een rol in de besluitvorming van de Europese Unie, samen met de Europese Commissie en de Raad van de Europese Unie. De Europese Commissie heeft 28 leden, één per land. Deze 28 leden maken wetsvoorstellen, die vervolgens door het Europees Parlement en de Raad van de Europese Unie verworpen, gewijzigd of goedgekeurd kunnen worden. Het Europees Parlement mag zelf dus geen wetten opstellen, enkel wetten die aangeboden worden door de Europese Commissie beoordelen. Wel kan het Europees Parlement resoluties aannemen die de Europese Commissie aansporen om een bepaald wetsvoorstel in te dienen, maar hier hoeft de Europese Commissie geen gehoor aan te geven. De Europese Commissie moet bij het Europees Parlement verantwoording afleggen over de voorstellen die zij indient. Ook de begroting wordt door de Europese Commissie opgesteld en moet vervolgens door het Europees Parlement en de Raad van de Europese Unie goedgekeurd worden.

3: Op wie kunnen we stemmen?

Stemmen tijdens de Europees Parlementsverkiezingen werkt vrijwel hetzelfde als stemmen voor de Tweede Kamerverkiezingen. Alle bekende landelijke partijen doen mee; VVD, CDA, PVV, PvdA, D66, GroenLinks, SP, CU-SGP, FvD, PvdD, 50Plus, DENK. De kandidaten die verkiesbaar zijn, worden door de partij voor wie zij meedoen aangedragen.

De officiële lijst met kandidaten wordt op 9 april 2019, de dag van kandidaatstelling, bekend gemaakt. Er is op dit moment dus nog geen officiële lijst van kandidaten beschikbaar, maar de meeste politieke partijen hebben hun lijst al definitief af en op hun eigen website geplaatst.

4: Wat gebeurt er als we gestemd hebben?

Ook wat er na de verkiezingen gebeurt is vergelijkbaar met het proces van de Tweede Kamerverkiezingen. De verkozen leden gaan namelijk fracties proberen te vormen met leden die door andere landen verkozen zijn. Zo zou het CDA bijvoorbeeld een fractie kunnen vormen met het Duitse CDU, om als gelijkgestemde groep meer invloed uit te kunnen oefenen. Aan deze fracties zijn wel regels verbonden; een fractie moet namelijk ten minste 25 leden hebben en ten minste 7 EU-lidstaten vertegenwoordigen. Daarom komt het veel voor dat leden zich aansluiten bij al bestaande fracties. Op dit moment zijn er acht fracties in het Europees Parlement, of dit zo blijft is dus nog even afwachten. Het is ook mogelijk om geen lid te zijn van een fractie, dit zijn zogenoemde ‘niet-fractiegebonden leden’. De PVV sluit zich bijvoorbeeld meestal niet bij een fractie aan.

Het Europees Parlement kiest tijdens de eerste vergaderingen na de verkiezingen een nieuwe voorzitter van het Europees Parlement en een nieuwe voorzitter van de Europese Commissie. Iets later worden alle leden van de Europese Commissie beoordeeld. Hierna pakt het Europees Parlement haar dagelijkse taken weer op.

5: Hoe heeft het Europees parlement invloed op Nederland?

29 maart 2019 |
Christy Bakker