Opinie: Verkiezingsdebat – nationale politici geven niets om de lokale politiek?
11 maart 2019 |
Tom Vermeulen
Bron: RTL

Het verkiezingsdebat vond plaats op donderdag 7 Maart 2019. Het is terug te zien op RTL XL en NL Ziet.

Stralende, glanzende buzzers. Kandidaten die hun handen er niet vanaf kunnen houden. Zo begon, het RTL verkiezingsdebat in de Rode Hoed te Amsterdam.

Frits Wester staat met zijn karakteristieke norse blik klaar voor de strijd. Daphne Lammers – in uitstraling Westers tegenpool – kondigt lachend, de thema’s van de avond aan: klimaat, welvaart, migratie en traditie. Wat volgt is een WWE-achtige introductie van de kandidaten.

Lingo

Met de borst vooruit paraderen ze een voor een naar binnen: Asscher (PvdA), Baudet (FvD), Buma (CDA), Dijkhoff (VVD), Jetten (D66), Klaver (GL), Marijnissen (SP) en Wilders (PVV). Als een spelshow à la Lingo, mochten de kandidaten dit jaar ook ieder eenmaal op zwarte buzzers drukken. Via die buzzers konden ze een van hun collega’s uitdagen voor een persoonlijk debat:

De eerste stelling wordt ingeleid door Wester. Jetten, de spiksplinternieuwe en jonge D66-leider, staat te springen. Nog voor Wester de laatste woorden van de stelling uitspreekt, brandt Jetten al los.

Het debat dat vervolgens ontstaat, heeft meer weg van een imagowedstrijd dan een strijd op politieke standpunten. Iedere kandidaat lijkt maar tegen één groep mensen te willen spreken: de achterban. Aanvallen van zowel links als rechts, vliegen iedere kandidaat om de oren. Het woord ‘leugenaar’ valt meerdere malen.

Hanenwedstrijd

Maar, het meest ergerlijke is misschien nog wel dat het debat niet over lokale politiek gaat. De politici spreken over de nationale situatie; de tradities van de Nederlandse cultuur; het onderwerp van migratie – kortom, nationale problemen. Uiteraard is het kortzichtig om te zeggen dat deze onderwerpen geen invloed hebben op regionaal niveau, maar ze zouden niet de boventoon moeten voeren in een Provinciale Statendebat.

De stellingen, aangehaald door de ‘gewone’ man en vrouw – al dan niet geselecteerd door het RTL-marketingteam – mochten ook niet baten. Deze stellingen ging van ‘Nederland moet internationaal voorop lopen in klimaatbeleid’ tot ‘De kabinetten Rutte hebben politie, zorg en onderwijs verwaarloosd’. Zeer interessante stellingen, voor Tweede Kamerverkiezingen, niet voor de Provinciale Staten.

‘Fake’ fact-check 

Dit ontging echter één participerende politicus ook niet. Lodewijk Asscher (PvdA) , pakt een ‘gouden kans’ – om zijn eigen woorden te gebruiken – om duidelijk te maken dat het tijdens dit debat het moet gaan om regionale onderwerpen, niet nationale.

Hij, brengt tijdens de stelling, over de bescherming van tradities (zoals zwarte piet en vuurwerk), aan het licht dat deze stelling volgens hem: ”een klap in het gezicht van de kiezer is.” Deze verkiezingen, gaan volgens de PvdA’er helemaal niet over zwarte piet of vuurwerk. Ze gaan niet over nationale problematiek, maar over de regionale situatie. De stellingen zouden daar over moeten gaan.

Alsof Wester zelf een speler is in het debat, springt hij in op Asschers kritiek: ”Maar meneer Asscher u heeft zelf destijds gezegd, de meerderheid van zwarte piet zich moet aanpassen aan de minderheid.”

”Maar meneer Asscher u heeft zelf destijds gezegd, de meerderheid van zwarte piet zich moet aanpassen aan de minderheid.”

Frits Wester tegen Lodewijk Asscher (PvdA)

Wester leek – zo, zou geconstateerd kunnen worden – een fact-check te maken op een ongemaakt agrument. In andere woorden, een ‘fake’ fact-check. Asscher, licht vervolgens namelijk toe dat hij wel een mening heeft over de stelling, maar dat dit niet het moment is voor dit soort stellingen. Het is tijd voor stellingen met betrekking tot de Provinciale Staten.

Goedheiligman

Sommige politici, benutten echter wel de ruimte van de één-op-één buzzer-debatten voor de belangen die spelen bij de Provinciale Statenverkiezingen. Anderen niet.

Wilders haalde bijvoorbeeld de portemonnee van de Nederlanders aan, Marijnissen de zorg, Buma het woningtekort, Dijkhoff, was een van de weinigen die deze tijd benutte om (wat leek op) een interne monoloog te houden. Na die monoloog had hij nog wat tijd over. Als een ware goedheiligman, doneerde hij zijn tijd aan Rob Jetten van D66:

De vraag is of deze één-op-één debatten – en het debat an sich – genoeg informatie, verheldering of overtuiging hebben gebracht aan de kijkers. En of dit debat de stemmers van het een of het ander heeft overtuigd. Het antwoord daarop, krijgen we woensdag 20 maart.

11 maart 2019 |
Tom Vermeulen