Weer vrouwen in de minderheid op kieslijsten
7 maart 2019 |
Anouk van der Padt
Algemene Beschouwingen in de Eerste Kamer in 2013. Bij de Provinciale Statenverkiezingen wordt er indirect gestemd voor de Eerste Kamer. Bron: Door Minister-president Rutte - Algemene Politieke Beschouwingen in Eerste Kamer, CC BY 2.0, Koppeling

Aanstaande vrijdag is het weer internationale vrouwendag en dat een dag voor de vrouwelijke Nederlander nodig is, blijkt uit de aankomende provinciale staten verkiezingen. Er zijn alleen weinig vrouwen op de kieslijst te vinden, evenveel als 4 jaar geleden.

Gelijke vertegenwoordiging voor man en vrouw is tegenwoordig geen controversieel standpunt. De meeste partijen laten dit ook duidelijk weten. Maar deze Provinciale Statenverkiezingen staan er op de kandidatenlijst weinig vrouwen; 68 procent van de bijna vijfduizend kandidaten is man. Dit blijkt uit een onderzoek van de NOS en nieuwsdienst LocalFocus.

In Noord- en Zuid-Holland en Brabant valt het nog mee; daar zijn de vrouwen het prominentst vertegenwoordigd. Het percentage wat vrouw is zweeft daar rond de 35 procent. In Overijssel is de verhouding het meest scheef, maar 28 procent van de kandidaten is vrouw.

Als we vervolgens gaan kijken naar de lijsttrekkers in het hele land zijn de cijfers nog lager. Een kwart hiervan is vrouw.

Regioverschillen

De verhouding is echter nauwelijks veranderd sinds de verkiezingen in 2015. Alleen regionaal zien we grote verschillen. De kieslijst in Zuid- Holland is bijvoorbeeld bijna 10 procent gestegen.
Hoe komt het nu dat er dan in het totale plaatje niets is veranderd? Friesland en Utrecht hebben dit jaar juist minder vrouwen op hun lijst gezet.

Voor de vrouwenrepresentatie moeten we dit jaar vooral bij de Partij voor de Dieren zijn. Van de landelijke partijen zijn zij de enige waar meer dan de helft van de kandidaten uit vrouwen bestaat. GroenLinks komt dichtbij, met 41 procent vrouw en wordt gevolgd door de SP (39 procent), ChristenUnie en VVD (beide 34 procent). De PVV heeft het op één na laatste percentage met maar 17 procent vrouw. Een flinke daling van 5 procent ten opzichte van 4 jaar geleden. De SGP sluit de lijst met geen enkele vrouw waar je op kan stemmen.

Het Forum voor Democratie heeft op de kieslijsten geen geslacht of voornamen vermeld, waardoor ze niet meegenomen zijn in dit onderzoek. Bij de gemeenteraadsverkiezingen was hun percentage nog wel te achterhalen: toen was minder dan 20 procent van de kieslijst vrouw.

Aansporen

ProDemos en het kennisinstituut voor emancipatie Atria plaatsten vanwege deze lage percentages vorig jaar al een oproep aan besturen van politieke partijen. Ze hebben een hulpleiding uitgebracht om kandidatencommissies te helpen bij het werven en enthousiast maken van vrouwelijke provinciale politici.

Symbool voor vrouwenemancipatie: Poster uit de Tweede Wereldoorlog als campagne om meer vrouwen in de fabrieken te krijgen.

“Ga actief op zoek en vraag vrouwen”, is de eerste van zes aanbevelingen. Partijen worden aangespoord om buiten de partij op zoek te gaan naar hun vrouwelijke kandidaten. In gesprek met vrouwelijk talent wordt vervolgens uitgelegd wat hun functie dan precies zou kunnen inhouden. ‘ Schakel vrouwelijke partijleden in om belangstellenden voor de statenfractie te laten zien wat het werk inhoudt en wat het oplevert, en zo potentiële kandidaten over de drempel te helpen’, aldus de handreiking. Een andere tip die ProDemos en Atria geven is om als partij onderzoek te doen naar waar de weerstand zit tegen actief politiek bedrijven. ‘Geef aan dat niemand geboren is als Statenlid en dat je ruimte krijgt om het te leren.’

Op dit moment staat Nederland op plek 27 van de 149 van het jaarlijks Global Gender Gap Report van het World Economic Forum. Dit in de laagste helft van de West-Europese landen. Hierbij gaat het om de mate van toegang voor vrouwen in alle sectoren, niet alleen de politiek. In het rapport van 2018 staat dat Nederland wel progressie maakt met het sluiten van het genderkloof op het gebied van economische participatie en kansen, wat vooral wordt gemeten aan de hand van inkomen. Het rapport onderzoekt elke bedrijfssector. Gemiddeld heeft de politieke sector veruit nog steeds de grootste kloof. Wereldwijd zijn er maar 17 vrouwen staatshoofd en is 18 procent van de ministers vrouw. De parlementariërs doen het iets beter; bij hun is wereldwijd 24 procent vrouw. 

Stem op een vrouw

Ook Stem Op Een Vrouw is al jaren aan het lobby’en voor meer vrouwen in de politiek. Judith Stevens waarschuwt dat het niet per se handig is om op de eerste vrouw op de lijst te stemmen. “Dat is natuurlijk goed bedoeld, maar die vrouwen die op plek 2 of 3 staan, komen toch wel in de Tweede Kamer of bij de Provinciale Staten. Je kan beter op de vrouw stemmen die nét buiten de peilingen valt.”

“We doen ons misschien voor als een geëmancipeerd land, maar we hebben bijvoorbeeld nog nooit een vrouwelijke minister-president gehad. Er staat dus nog veel te doen.”

Meer vrouwen in de politiek is iedereen van gebaat, vervolgt Stevens. “We willen graag een betere afspiegeling van de samenleving in de politiek. Dan maken we ook betere beslissingen! We kunnen het volk beter representeren, zeker bij besluiten over bijvoorbeeld abortus of de anticonceptiepil. Het is logischer dat daar niet alleen mannen over meebeslissen, maar ook genoeg vrouwen. Daarbij willen we ook aan jonge meisjes laten zien dat alle carrières mogelijk voor ze zijn en ze een voorbeeld geven.”

7 maart 2019 |
Anouk van der Padt