Het CBS geeft aan dat er meer ongevallen zijn met fietsers; zowel eenzijdige ongevallen als ongevallen tussen fietser onderling en ongevallen met fietsers en overige weggebruikers. Deze cijfers blijken overeen te komen met de cijfers van de politie, zo vertelt Eric Schaap, operatie-expert binnen de verkeerspolitie, ploeg Opsporing Verkeer, van de politie-eenheid Den Haag. De belangrijkste oorzaak van de toename van verkeersongevallen bij fietsers, is dat we meer fietsers hebben gekregen de afgelopen jaren. En dat er meer elektrische fietsen zijn waarbij er dus harder gefietst wordt. Daarnaast benoemt hij drie van de meest voorkomende oorzaken van fietsongevallen. De groep senioren, het alcohol gebruik en de mindset van weggebruikers.
Over de groep senioren vertelt Eric dat dit met name de mensen zijn vanaf 60-65 jaar. Ze rijden veelal op een elektrische fiets met een snelheid van tot maximaal 25 km/uur. Naar mate mensen ouder worden meent de reactiesnelheid af, dus je ziet dat vaak “het reactievermogen niet afgestemd is op die snelheid.” Het waarneemvermogen neemt gewoon af als je ouder wordt. Als ouderen vallen hebben ze daardoor minder tijd om zich goed op te vangen en vallen relatief vaker op hun hoofd, wat zwaarder letsel oplevert. Wel zie je dat deze groep vaker een fietshelm draagt.
Een andere oorzaak waar de politie vaak tegenaan loopt, is het vallen met de fiets als mensen te veel alcohol hebben gedronken. Als mensen een avondje gaan stappen, dan pakken ze niet meer de auto maar de fiets. En dat is aan de ene kant fijn want ze zitten in ieder geval niet in de auto. Maar nu stappen ze op de fiets en dat is eigenlijk ook niet wenselijk. Het enige wat mogelijk is, als mensen dan toch willen drinken, ze adviseren om in een taxi te stappen. Het rijden onder invloed van alcohol op een fiets ligt een stuk hoger dan het rijden onder invloed in een auto. Eric Schaap geeft aan dat in een auto gemiddeld 4% onder invloed rijdt en bij een fiets is dat 39%. Dus dat zijn best wel behoorlijke verschillen.
Een laatste oorzaak, beschrijf Eric Schaap, is de mindset van verkeersdeelnemers. Als fietser moet je je bewust zijn van je kwetsbare positie in het verkeer, je bent de zwakkere verkeersdeelnemer. De gevallen waarbij fietsers door een andere partij worden aangereden is dat meestal niet de schuld van de fietser. Eric Schaap geeft hier het voorbeeld van een fietser die overreden wordt door een vrachtwagen. Dat is vaak puur omdat niet (goed) zichtbaar was voor de chauffeur. De verantwoording ligt dan niet alleen bij de chauffeur, als fietser moet je ook kijken waar je met de fiets gaat staan, naast of achter de vrachtauto. “Ikzelf ga achter de vrachtauto staan, dan kan hij me zien.”
De fietser zelf moet zich dus meer bewust zijn van de kwetsbaarheid die hij heeft. Zowel in de zin van als je valt met de fiets of je fiets niet onder controle hebt. Maar ook dus je kwetsbare positie in de zin van jouw positie ten opzichte van overige verkeersdoornemers. Want als die ander jou over de hoofd ziet, dan heb je eigenlijk wel het probleem zelf gecreëerd. “Dus je kan wel voorrang hebben maar je moet het ook krijgen”.
Voor de andere verkeersdeelnemers geldt dat ook met betrekking tot voetgangers en fietsers. Als medeweggebruikers in een bebouwde kom moet je veel meer met de mindset rijden van: Er zijn voetgangers en fietsers die ineens iets kunnen doen, ze zijn niet altijd met verkeer bezig. Als automobilist, de sterke weggebruiker, dien je in dat opzicht rekening te houden met elkaar. Uiteindelijk vraagt veilig verkeer om meer bewustzijn van zowel fietsers als andere weggebruikers, omdat juist de kwetsbaarheid van fietsers grote gevolgen kan hebben bij een ongeluk.