Financiële- en mentale gezondheid jongeren verhoogt druk op verzorgingsstaat
11 mei 2026
Levi Saaf

Het is niet direct te zien, maar er is een groeiend probleem in Nederland. De mentale en financiële gezondheid van jongeren staat onder druk. Het werk ligt voor het oprapen, echter blijft de groep met een algemene bijstandsuitkering stijgen. Als maatschappij gaan wij steeds meer moeten uitgeven aan zorg en bijstand zolang het probleem van deze vastlopende jongeren niet wordt aangepakt.

1 mei is net achter de rug. En, al vieren wij dat niet in Nederland, de vakbonden gingen de straat op. In demonstraties probeerde men hun stemming over de stand van zaken in Nederland hoorbaar te maken. Die stand van zaken: de kabinetsplannen en de sociaal-economisch koers van Nederland. Zo luiden de mensen van de FNV jongerenafdeling de alarmen om jongeren die niet kunnen werken, en met de nieuwe kabinetsplannen ook nog meer worden beperkt op hun recht op een WW uitkering. “Een jongere die 8 jaar werkt heeft zo nog maar maximaal 4 maanden recht op WW.” aldus de FNV Young & United. Dit maakt waarom de groep onder de 27 in de algemene bijstand alleen maar zal groeien: de algemene bijstand is hun enige optie mochten zij vast komen te lopen.

Volgens het CBS maakt het aantal mensen met een algemene bijstandsuitkering een groeiende trend sinds 2023. Hierin is het vooral de groep onder de 27 jaar in de bijstand die stijgt. Momenteel ontvangen rond de 41 duizend mensen tussen de 18-27 jaar een bijstandsuitkering. Dit aantal is met 5.5 procent gestegen in vergelijking met vorig jaar. Het CBS verklaart dat jongeren vaak korte contracten toegewezen krijgen door werkgevers, de stap van school naar baan soms te groot blijkt en zonder de werkervaring zij niet gerechtigd zijn tot een WW-uitkering. 

Landelijke voorzitter van de Jonge Socialisten (PvdA jongeren club), Boyd Angenent, zet dan ook vraagtekens bij de productiviteit die van jongeren wordt verwacht: “Wat heb je aan een baan als je jezelf in een burn-out werkt en nog depressiever wordt?”

Toch is komt de wetgeving ook met toenadering voor jonge uitkeringsgerechtigen in 2026. Zo mogen jongeren met de nieuwe regels meer bijverdienen bij hun bijstand, hierdoor zouden ze veel meer ruimte hebben om zich te kunne ontplooien en zo zich uit de bijstand te werken. Gunstig voor mensen zoals Laura (22), die voorheen zich gelimiteerd voelde door de gemeente vanwege haar KVK inschrijving. “Tijdens mijn bijstandsaanvraag sprak de man van het loket mij al snel hierop aan en verwachtte mij mijn (fotografie)bedrijf eerst uit te schrijven.”
Laura maakte op dat moment nul inkomsten met haar bedrijf en was niet actief aan het werk.

Het aantal mensen in de GGZ- blijft ook groeien, en zo blijft ook onze landelijke uitgaves aan deze zorgen stijgen. Zo maakt ook de groep jongvolwassenen (20-25) met een GGZ- diagnose een groeiende trend sinds de pandemie. Waar dit aan ligt blijft nog ter speculatie vaak. Wel kunnen we stellen dat zolang deze trend door zet die extra druk op de zorg uitgaves zal doen. De GGZ kosten maken al een stijgende trend sinds 2021, en de mentale gezondheid van jongeren draagt daar aan bij. Maar, die kosten voor maatschappij zal niet alleen te voelen zijn in de zorg. Mentale gezondheid heeft ook veel invloed of iemand kan werken. Hierdoor zal, zolang er niks wordt gedaan aan de oorzaken achter deze trends in de GGZ en maatschappij, de groep jongeren die niet kan werken ook groeien en daarmee onze uitgaves aan hun uitkeringen.

11 mei 2026 |
Levi Saaf