Na een dieptepunt zit het aantal loodgieters in Nederland de laatste jaren weer in de lift, blijkt uit cijfers van het CBS. Dat is ook hard nodig, want er is nog altijd een groot tekort aan vakmensen als loodgieters. Veel klanten en opdrachten moeten nog altijd wachten tot er een loodgieter beschikbaar is. Hoe komt het dat het loodgietersberoep na een daling de weg naar boven weer heeft gevonden?
Nederland beschikt al jaren over te weinig loodgieters. Het UWV meldt dat er in de bouwsector veel vraag is naar loodgieters en er veel uitstaande vacatures zijn. Volgens het ANP was er vorig jaar een tekort van ruim 100.000 technische vakmensen als loodgieters, wat het belang van een blijvende toestroom in de sector onderstreept. Door het tekort zijn wachttijden lang en zijn loodgieters vaak duur. Uit onderstaande grafiek blijkt dat het aantal loodgieters tot ongeveer 2015 stevig daalde. Sindsdien heeft er echter een ommekeer plaatsgevonden en is het aantal loodgieters tientallen procenten gestegen.
Afname
De daling tot ruim tien jaar geleden heeft verschillende oorzaken. Jongeren kozen veel minder vaak voor een praktische opleiding waarmee ze loodgieter zouden kunnen worden. Ook speelden toenemende vergrijzing en een beperkte verbinding tussen onderwijs en arbeidsmarkt een rol in het tekort. Verder verloren door de financiële crisis veel loodgieters rond 2010 hun baan, wat leidde tot veel krapte in de sector. Dat merkte ook Hugo (53), een loodgieter uit Gelderland. Met zijn ruim 35 jaar ervaring heeft hij de ontwikkelingen voorbij zien komen. “Wij merkten ook wel dat mensen ontslagen werden of ontslag namen. Toch is het qua werk nooit echt rustig geweest, maar daar kun je weinig van zeggen als een enkel bedrijf zijnde.” Hoewel er nog steeds problemen spelen, stijgt het aantal loodgieters nu wel.
Toename in vraag en aanbod
Jongeren spelen een belangrijke rol in deze toename. Het vak heeft de laatste jaren een positievere naam gekregen en steeds meer jongeren volgen een mbo-studie waarmee ze loodgieter kunnen worden. Ook geld is vaak een belangrijke reden om het vak te kiezen. Door de enorme vraag en het beperkte aanbod zijn uurtarieven hoog. Zzp’ers kunnen honderden euro’s per dag verdienen. Dit maakt het aantrekkelijk om loodgieter te worden. Techniek Nederland ziet een herwaardering van een vak met een belangrijke en veelzijdige toekomst.
Ondanks de grote toestroom staat de maatschappij nog altijd te springen om nieuwe loodgieters vanwege een toenemende vraag. Om woningen duurzamer te maken worden loodgieters nu vaak gevraagd voor het plaatsen van warmtepompen en duurzame cv-installaties. Dit komt bovenop de grote verscheidenheid aan werkzaamheden die loodgieters nu al op zich nemen, zoals het onderhouden, repareren en aanleggen van systemen. Volgens Hugo is zijn vak breder geworden en is er voor hem en zijn collega’s meer werk gekomen. “De werkdruk is niet niet verminderd.” Verder lijken mensen tegenwoordig sneller geneigd een loodgieter te bellen als er een probleem optreedt. Hugo merkt dit ook, maar snapt het wel. “Vroeger kon je alles zelf wel even oplossen. Tegenwoordig heb je toch vaak specialistisch gereedschap nodig om met de complexe systemen te kunnen werken, dan schakel je misschien ook sneller iemand in.”
Regionale verschillen
De spreiding van het aantal loodgietersbedrijven over Nederland is opvallend. De meeste bedrijven bevinden zich in West-Nederland, blijkt uit onderstaande kaart. Ook als rekening wordt gehouden met de grotere bevolkingsdichtheid in dit gebied is het relatieve aantal hoger. Verder van de Randstad, zoals in Limburg en Drenthe, zijn minder loodgietersbedrijven. Wel neemt het aantal loodgieters overal in Nederland toe. Het is lastig hieruit conclusies te trekken, aangezien veel zaken zouden kunnen meespelen. Mogelijk beïnvloeden salarissen en de hoeveelheid werk de landelijke verschillen.
Het gaat de goede kant op met het loodgietersvak in Nederland. Er is veel enthousiasme en een grote instroom van arbeidskrachten binnen dit beroepsgebied. Toch blijven de tekorten groot en zal het vak nieuwe mensen moeten blijven aantrekken om de grote vraag aan te kunnen.