Het aantal stageplekken in Nederland groeit al jaren. Toch ervaren veel mbo-studenten dat het steeds moeilijker wordt om een geschikte stage te vinden. Hoe kan dat, als er juist meer plekken beschikbaar zijn?
Uit cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) blijkt dat het aantal stageplekken is gestegen van ongeveer 74.000 in 2009 naar ruim 131.000 in 2025. Dat lijkt positief: er zijn meer mogelijkheden voor studenten om praktijkervaring op te doen. Maar dat betekent niet automatisch dat studenten makkelijker een stage vinden.
Tegelijkertijd blijft het aantal mbo-studenten hoog. In de afgelopen jaren schommelde dit aantal rond de 470.000 tot ruim 500.000 studenten. In het schooljaar 2020/2021 waren er zelfs meer dan 508.000 mbo-studenten. Een grote groep jongeren is dus afhankelijk van stageplekken om hun opleiding af te ronden. Hier ontstaat een spanningsveld: hoewel het aantal stageplekken groeit, blijft de vraag groot. Daardoor moeten veel studenten concurreren om een plek, wat kan leiden tot vertraging.
Dat ervaart ook Avalon Beeloo, mbo-student aan de hotelschool van ROC Mondriaan in Den Haag. Zij is momenteel op zoek naar een stage. “Ik moet veel sollicitaties versturen voordat ik überhaupt een reactie krijg. Soms hoor ik helemaal niets,” vertelt ze. “Ik heb een stage nodig om dit jaar mijn opleiding af te ronden, maar als dit zo doorgaat, moet ik waarschijnlijk een extra semester volgen.” Vooral het gebrek aan reacties en de grote concurrentie maken het vinden van een stage voor haar lastig. Avalon is hierin niet de enige. Ook Lauren de Zee, oud-student van de opleiding Toerisme, Recreatie en Evenementen aan ROC Mondriaan, herkent de problemen. “Het duurde bij mij ook lang voordat ik een stageplek vond. Ik moest veel bedrijven benaderen en kreeg vaak geen reactie,” vertelt ze. “Uiteindelijk heb ik wel iets gevonden, maar het kostte veel tijd en moeite.”
Dat het probleem verder gaat dan alleen cijfers, blijkt uit recente berichtgeving. In de zorgsector zijn de gevolgen van het tekort aan stageplekken al zichtbaar. Sommige mbo-opleidingen laten minder studenten toe, omdat er niet genoeg stageplekken zijn. Zo heeft ROC Mondriaan een maximum ingesteld voor de opleiding sociaal werker, terwijl de vraag naar die opleiding juist groot is. Ook de overheid erkent dat de problemen rond stages verder gaan dan alleen het aantal beschikbare plekken. Hoewel het totale tekort aan stageplekken relatief klein lijkt, speelt het tekort vooral in sectoren waar juist veel personeel nodig is, zoals zorg en welzijn. Hierdoor ontstaat een vicieuze cirkel: er zijn te weinig stageplekken, waardoor minder studenten kunnen worden opgeleid en het personeelstekort verder toeneemt.
Uit een rapport van SBB uit 2022 blijkt bovendien dat tekorten aan stages en leerbanen niet één duidelijke oorzaak hebben. Een belangrijk probleem is dat leerbedrijven te weinig tijd hebben om studenten goed te begeleiden. Vooral in sectoren als zorg, welzijn en sport speelt dat sterk. Eerstejaarsstudenten en studenten op niveau 1 en 2 zijn daarbij extra kwetsbaar, omdat zij meer begeleiding nodig hebben.
Daarnaast spelen ook andere factoren een rol bij het vinden van een stage. Uit onderzoek van het Kennisplatform Inclusief Samenleven (KIS) blijkt dat stagediscriminatie nog steeds voorkomt in het mbo. Hierdoor hebben sommige mbo-studenten minder kans op een stageplek, wat het zoeken bemoeilijkt. Ook de kwaliteit van stages blijft een probleem. Het opiniestuk van de Jongeren Organisatie Beroepsonderwijs (JOB) laat zien dat veel studenten uiteindelijk wel een stage vinden, maar vaak pas laat of onder minder goede omstandigheden. Daardoor lopen zij vertraging op. Lauren herkent dat: “Ik heb in 2022 stage gelopen in Spanje, maar het was slecht georganiseerd en de plek waar ik verbleef voelde onveilig. Ik ben daarom eerder terug naar Nederland gegaan.”
De cijfers laten dus een dubbelbeeld zien. Enerzijds groeit het aantal stageplekken in Nederland. Anderzijds blijven structurele problemen bestaan rondom begeleiding, discriminatie en beschikbaarheid. Het probleem zit daardoor niet alleen in het aantal stageplekken, maar vooral in de aansluiting tussen studenten en bedrijven.
De uitdaging ligt daarom niet alleen in het creëren van meer stageplekken, maar vooral in het verbeteren van de kwaliteit, begeleiding en gelijke kansen. Alleen dan wordt het voor mbo-studenten echt makkelijker om hun opleiding zonder vertraging af te ronden.