Tweedehandskleding is in opmars, en ook Leiden merkt dat. Kringloopwinkels zijn niet meer weg te denken uit het straatbeeld van de stad. Wat ooit vooral een goedkope optie was, is uitgegroeid tot een populaire keuze. Hoe komt het dat tweedehands zo in trek is?
De Weggeefwinkel te Leiden. Foto: Diederic Assink.
Wanneer je de Haarlemmerstraat doorloopt, moet het je vast zijn opgevallen: het stikt van de tweedehandskledingwinkels. In de achthonderd-meter-lange winkelstraat zijn maar liefst zeven winkels gevestigd, waarvan er alleen al in het afgelopen jaar drie hun deuren hebben geopend. Toch omvat de Haarlemmerstraat maar een klein deel van al de tweedehandskleding in Leiden, in totaal kan je in dertig winkels op zoek naar “pre-loved” pareltjes. Leiden is daarmee geen uitzondering, “vintage” shoppen kan op steeds meer plekken in Nederland. De vraag naar goedkope en duurzame kleding neemt toe – zo ook het aanbod.
Volgens cijfers van de Kamer van Koophandel is het aantal tweedehandskledingwinkels in Nederland tussen 2013 en 2025 met veertig procent gestegen, van 516 naar 723 vestigingen. Naast tweedehandskledingwinkels komt een groot deel van het tweedehandstextiel terecht in kringloopwinkels, waarvan Nederland er ongeveer achttienhonderd telt. Bovendien vestigen kringloopwinkels zich steeds vaker op centrale, drukbezochte locaties. Door de groei in populariteit kunnen ze verhuizen van de industrieterreinen buiten de stad naar de boetiekjes binnen de singels. Die groei beperkt zich overigens niet tot de winkelstraten alleen. Ook online platforms zoals Marktplaats en Vinted hebben tweedehands winkelen populair gemaakt. Uit onderzoek blijkt dat inmiddels 55 procent van de Nederlanders tweedehands shopt, zowel online als in fysieke winkels.
Van niche naar mainstream
Dat tweedehandskleding in trek is, is niet gek. Bijna negentig procent van de kringloopbezoekers noemt de prijs als belangrijke motivatie. Tweedehandskleding is immers aanzienlijk goedkoper, wat vooral in een studentenstad als Leiden essentieel is voor hen met een studentenbudget. De jeugd en jongvolwassenen vormen dan ook de grootste groep onder tweedehands kopers. Maar natuurlijk is een klein prijskaartje voor ieder interessant, zeker met het oog op de huidige inflatie.
Toch speelt er meer dan alleen economische noodzaak. Duurzaamheid is een minstens zo belangrijke factor. De mode-industrie behoort tot de meest vervuilende sectoren, en steeds meer consumenten willen hun ecologische voetafdruk verkleinen. Tweedehands winkelen sluit naadloos aan bij die wens: het verlengt de levensduur van kleding en vermindert de vraag naar nieuwe productie. Onderzoek concludeert dan ook dat de groei van tweedehands samenvalt met een bredere maatschappelijke verschuiving richting duurzamer consumeren. Rachel Heijne, directeur van Branchevereniging Kringloop Nederland, beaamt dit: “van oudsher zijn we gericht op mensen die weinig te besteden hebben. Met name de laatste paar jaar komen er steeds meer klanten bij die oog hebben voor de impact van spullen op het energie- en grondstoffenvraagstuk. Verder is er een groeiende bezoekersgroep die op zoek is naar unieke items en die best wat te besteden heeft. Vintage raakt meer en meer in.”
Dat laatste is misschien wel de belangrijkste reden voor de groei in populariteit; het imago van tweedehands is ingrijpend veranderd. Waar kringloopwinkels vroeger vaak werden gezien als oud en stoffig, is “pre-owned” tegenwoordig juist hip. Unieke en “retro” kledingstukken zijn razend populair, en die vind je vaak alleen tweedehands. Ook op sociale media delen influencers massaal hun “thrift hauls” en posten ze “shop logs” over de kringloopwinkel. Maarten, bestuurslid van de Weggeefwinkel in Leiden, herkent de groeiende interesse in tweedehands in de mensen die de winkel bezoeken. “Vroeger kwamen de meeste mensen hier vooral omdat ze het nodig hadden – voor dingen die ze zich nieuw niet konden veroorloven,” vertelt hij. “Nu zie je dat het veel breder is geworden. “Van studenten tot gepensioneerden: het loopt hier allemaal door elkaar.”
Tweedehands is dus niet langer een compromis, maar een bewuste keuze. Die verschuiving is zichtbaar in heel Leiden. Waar tweedehandskledingwinkels ooit vooral gericht waren op een kleine doelgroep, zijn ze inmiddels onderdeel geworden van het algemene winkelbeeld.
Benieuwd naar alle tweedehandskledingwinkels in Leiden? Deze kaart laat je zien waar je ze kan vinden. De gemarkeerde winkels zijn er in de afgelopen vijf jaar bijgekomen, dat zijn er maar liefst twaalf – twee vijfde van alle vestigingen in Leiden. Dat bewijst maar weer: tweedehands is populairder dan ooit.