Voor veel Leidenaren is het vanzelfsprekend: als de nood hoog is, ga je gewoon. Maar wie afhankelijk is van openbare toiletten weet dat dit lang niet altijd zo simpel is. Uit onderzoek naar openbare toiletten in de stad blijkt dat grote delen van Leiden opvallend ’toiletloos’ zijn. Vooral kwetsbare groepen ondervinden hier dagelijks hinder van.

Op het eerste gezicht lijkt Leiden een goed uitgeruste stad: horeca op elke hoek, musea, winkels en terrassen. Toch blijkt uit inventarisatie van openbare toiletten dat toegang tot sanitaire voorzieningen lang niet overal gegarandeerd is.

“Ik ga eigenlijk alleen nog de stad in als ik precies weet waar ik terecht kan,” aldus Julie Klopenburg (21). Klopenburg is een studente in Leiden. Wonend in een drukke straat bevindt ze zich in het bruisende hart van Leiden, toch ondervindt ze dagelijks problemen als het gaat om de openbare voorzieningen van de stad. “Voordat ik de deur uitga, check ik precies waar ik eventueel naar de wc zou kunnen gaan. Ik ben het wel gewend.” Klopenburg heeft last van een zwakke blaas en is daardoor extra afhankelijk van openbare voorzieningen. “Je voelt je wel beperkt in je vrijheid.” 

Op de interactieve kaart is te zien waar de openbare toiletten zich bevinden. Opvallend is dat deze vrijwel allemaal in of rond het centrum liggen, waardoor andere wijken nauwelijks voorzieningen hebben. Leiden kent vier openbare toiletten. Een van de vier toiletten is uitsluitend te gebruiken door mannen, aangezien het een urinoir is. De andere drie zijn, afhankelijk van openingstijden, voor iedereen te gebruiken. Al betaal je voor het toilet op Leiden Centraal wel geld voor een bezoekje.

Ook de gemeente Leiden is op de hoogte van het probleem. Volgens de Adviesraad Sociaal Domein Leiden blijkt dat er in 2021 al een motie is aangenomen om openbare toiletten beter vindbaar en toegankelijk te maken. Daarin werd erkend dat vooral mensen met een medische aandoening, ouderen en andere kwetsbare groepen afhankelijk zijn van goed verspreide voorzieningen. Toch lijkt de uitvoering van dit beleid traag te verlopen, waardoor er voor veel inwoners weinig verandert.

“Veel restaurants doen mee aan een app, via die app kan ik zien bij welk restaurant in de buurt ik gebruik mag maken van het toilet,” aldus Klopenburg. Het gaat hier om de app Hoge Nood, die in samenwerking met Leiden Sleutelstad ontwikkeld is. “Het werkt zeker, maar alsnog word ik regelmatig gevraagd een consumptie te halen. Misschien heb ik wel vaak een nieuwe werknemer te pakken die nog niet weet hoe het werkt. Ideaal zou ik het daarom niet noemen”. Voor Klopenburg is het duidelijk wat er moet gebeuren. “Meer echte openbare toiletten, zonder gedoe,” zegt ze. 

Het zal dus niet als verrassing komen dat Leiden geen voldoende scoort op de ranglijst van toiletvriendelijkheid bij gemeenten. Hoewel Leiden relatief hoog op de ranglijst staat, steken beter uitgeruste gemeenten de stad voorbij. Andere steden investeerden juist in extra voorzieningen. Dat verschil laat zien dat verbetering wel degelijk mogelijk is, maar dat in Leiden (en nog een hoop andere steden) vooralsnog achterblijft. Benieuwd waar jouw gemeente scoort op deze ranglijst? Bekijk het hier!