Eerst kon je wandelen op de Veluwe zonder op je hoede te hoeven zijn, maar sinds november 2025 hangen er waarschuwingsborden: dit is leefgebied van de wolf. De wolf is sinds 2015 weer terug in Nederland. Hoewel dit volgens sommige ecologen een positieve invloed kan hebben op de biodiversiteit, heeft het ook voor bezorgde reacties gezorgd. Nu de wolvenpopulatie blijft groeien, rijst de vraag: past de wolf nog in het huidige Nederland?

Na een afwezigheid van 150 jaar werd de wolf in 2015 voor het eerst weer in Nederland waargenomen. Enkele jaren bleef het bij incidentele waarnemingen, maar dat veranderde in februari 2019 toen provincie Gelderland meldde dat de wolf zich officieel in Nederland had gevestigd. Het ging om een wolvin die, nadat ze zes maanden op de Noord-Veluwe had verbleven, de naam GW998F kreeg. Een paar maanden later vond ze een maatje en begon ze de eerste wolvenroedel. Met de komst van hun welpjes werd de terugkeer van de wolf een feit. Omdat de wolvenpopulatie en het aantal roedels sindsdien groeien, is monitoring nodig. Namens de provincies is BIJ12, de gezamenlijke uitvoeringsorganisatie van de 12 provincies, opdrachtgever voor de monitoring van wolven in Nederland. BIJ12 publiceert jaarlijks  een voortgangsrapportage over de verspreiding van de wolf. Zo telt de rapportage van 2025 momenteel 14 roedels en 79 nieuwe wolven, vastgesteld via DNA-onderzoek.

In Nederland ervaren vooral veehouders de grootste impact van de wolf. Zo heeft een wolf in een maand tijd 31 schapen doodgebeten in Drenthe, en is het aantal gedode landbouwhuisdieren bijna verdubbeld in 2021. De Koninklijke Nederlandse Maatschappij voor Diergeneeskunde (KNMvD) hield in het voorjaar van 2022 een enquête onder haar leden om ervaringen met wolvenschade in kaart te brengen. Uit de resultaten bleek dat 39% van de 94 deelnemende dierenartsen te maken had gehad met bijtschade bij landbouwhuisdieren. In 90% van de gevallen was dit door de wolf veroorzaakt. Omdat de schade grote impact heeft op de omgeving en diereneigenaren, stellen dierenartsen dat “gericht afschot van dergelijke ‘probleemwolven’ veel schade zou kunnen voorkomen.” Daarnaast neemt  de kans op interacties tussen mens en wolf toe naarmate de wolvenpopulatie groeit. In de provincie Utrecht zorgde een ‘probleemwolf’ voor meerdere incidenten: een hardloopster werd in haar been gebeten en een kind werd omvergelopen. Deze ontwikkelingen voeden de discussie over de beschermingsstatus van de wolf. De EU besloot in 2025 deze status te verlagen van ‘strikt beschermd’ naar ‘beschermd’, wat meer mogelijkheden biedt voor beheermaatregelen, zoals het verjagen of gericht afschieten van probleemdieren.

Volgens ecoloog Maurice La Haye van de Zoogdiervereniging ligt de kern van het wolvendebat niet bij het dier, maar bij de mens. De ruimte voor de wolf wordt uiteindelijk door de mens bepaald. Het dier zelf heeft weinig nodig: voldoende prooidieren en een rustig gebied om de jongen in groot te brengen. Het ligt aan de mens om te bepalen of wij die ruimte geven en voldoende prooidieren laten rondlopen. Aangezien de wolf zich al in Nederland gevestigd heeft, past hij volgens La Haye in Nederland. Het moeilijke antwoord op de vraag is echter, dat het overleven van de wolf “zal afhangen van hoe wij als maatschappij in de hele breedte met het dier om kunnen en willen gaan.” La Haye benadrukt dat de wolf een makkelijke bliksemafleider is voor de uitdagingen waar de maatschappij voor staat, omdat iedereen bekend is met het dier en er een mening over kan vormen. Het idee dat de wolf voor grotere maatschappelijke problemen kan gaan zorgen, zoals voedseltekort, is in de ogen van La Haye een beeld dat door de mens is gecreëerd. La Haye betoogt dat de omgang met de wolf verbeterd kan worden door ruimte te maken voor robuuste natuurgebieden “waar een wolf zich naar alle waarschijnlijkheid zich prima op zijn plaats kan voelen.”

Kortom, de terugkomst van de wolf brengt maatschappelijke en ecologische vraagstukken op. Hoewel de groei van de wolvenpopulatie kansen biedt voor biodiversiteit, zorgt zij ook voor discussie over veiligheid, schade aan vee en de ruimte die wij de wolf willen geven. Maurice La Haye benadrukt dat als de wolf zijn gang mag gaan, “hij het prima zal doen in Nederland”, maar dat dit afhangt van de keuzes die wij als samenleving maken.