Op Internationale Vrouwendag wordt wereldwijd stilgestaan bij gendergelijkheid, maar gelijke beloning blijft ook in Nederland nog altijd buiten bereik. Om het jaar brengt het CBS (Centraal Bureau voor de Statistiek) een rapport uit waarin de huidige loonverschillen tussen vrouwen en mannen onderzocht worden. Uit de meest recente cijfers blijkt dat hoewel er een daling is van het loonverschil, dit nog steeds aanzienlijk is.
De cijfers laten zien dat het verschil hardnekkig is, ondanks jaren van beleid en aandacht. Hoewel de loonkloof in Nederland langzamerhand kleiner wordt, is het probleem daarmee op internationaal vlak niet opgelost. Binnen de landen van de Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling (OECD) bestaan grote verschillen. Eén land springt er telkens uit: Zuid-Korea. Daar is de kloof tussen mannen en vrouwen al jaren de grootste van alle lidstaten. In onderstaande grafieken wordt dit verschil getoond.
Uit deze grafieken blijkt dat vrouwen in Korea volgens de mediaan 29% minder verdienen dan mannen, maar als er gekeken wordt naar de negentigste percentiel verdient 1 op de 10 vrouwen zelfs relatief nog minder dan mannen: namelijk -32,3% of minder. Vergeleken met Nederlandse vrouwen is dat een verschil van 24,1 procentpunt. Waar komt deze grote loonkloof vandaan?
“Als we kijken naar de loonkloof in Korea, dan moeten we verder kijken dan alleen het verschil in salaris voor hetzelfde werk,” vertelt Dr. Yoonai Han, docent aan de Universiteit Leiden. “De grootste oorzaken liggen namelijk in de structuur van de arbeidsmarkt en maatschappelijke verwachtingen.”
Dr. Han gaat verder, “Een belangrijk element is wat er in de literatuur de M-Curve genoemd wordt. Vrouwen in Zuid-Korea verlaten relatief vaak de arbeidsmarkt rond hun dertigste, meestal na huwelijk of de geboorte van een kind. Wanneer zij later terugkeren, komen ze vaak terecht in lager betaalde, minder stabiele banen. Dit heeft een langdurig effect op hun inkomenspositie.”
“Ook wordt onbetaald overwerken gezien als de norm. Als iemand een gezin heeft, betekent dit vaak dat die niet zomaar over kan werken. Dit maakt deze werknemer minder waard, wat terug te zien is op het salaris. Van een vrouw wordt verwacht dat zij de hoofdzorg op zich neemt van haar kind, waardoor zij vaker op deze wijze gediscrimineerd wordt.”
Er zijn vrouwen die in opstand komen tegen dit systeem. “Een opvallend voorbeeld is de zogenoemde 4B-beweging.” vertelt Han verder. De 4B-beweging is een radicaal feministische stroming waarin vrouwen bewust afstand nemen van vier traditionele verwachtingen: daten, seks, huwelijk en het krijgen van kinderen. Volgens Han is deze beweging geen op zichzelf staand fenomeen, maar een reactie op diepgewortelde ongelijkheid in de samenleving.
Hoewel de hoeveelheid vrouwen die deelneemt aan de 4B-beweging vaak door media worden overdreven, geeft Han aan dat we ze ook niet moeten negeren: “Voor veel van deze vrouwen is het een manier om afstand te nemen van een systeem waarin zij structureel worden benadeeld, zowel op de arbeidmarkt als daarbuiten.”
Meer informatie over de 4B-beweging is te vinden in onderstaande video: