De afgelopen weken is de prijs van Brent-olie, een wereldwijde referentie voor olieprijzen, aanzienlijk toegenomen nadat het scheepvaartverkeer over de Straat van Hormuz werd beperkt. De smalle zeestraat vormt een essentiële route voor de wereldwijde olie-export, waar ongeveer een vijfde van de mondiale olie doorheen gaat, en staat onder grote druk door de acties van Iran. Deze blokkades en de afname van het aantal schepen leidden tot directe reacties op de oliemarkt.
De dagelijkse prijs van Brent-olie futures is op 1 maart 2026 gestegen, door als reactie op een afname van scheepvaartverkeer door de strategische belangrijke Straat van Hormuz. Brent-olie, die uit het Noordzeegebied tussen het Verenigd Koninkrijk en Noorwegen wordt gewonnen, treedt op als de wereldwijde referentieprijs voor olie door zijn lichte, zwavelarme constructie en de brede verhandelbaarheid daardoor. Ongeveer een vijfde van de mondiale olie-export loopt via de Straat van Hormuz, waardoor blokkades direct invloed hebben op de wereldwijde oliemarkt.
Hierdoor was de prijs van Brent-olie van de ene op de andere dag met 7.26 procent gestegen. “De markt reageert op onzekerheid,” zegt Jelmer Domela Nieuwenhuis, Managing Director van Alphatron Marine Nederland. “Wanneer schepen de Straat van Hormuz niet veilig kunnen passeren, wordt er een risico-opslag ingebouwd in de olieprijzen. Dit is precies wat we zien als je kijkt naar de prijzen van Brent Crude Oil.”
Alpahtron Marine is gespecialiseerd in maritieme navigatie en communicatiesystemen voor commerciële scheepvaart. Domela Nieuwenhuis legt uit dat zulke systemen cruciaal zijn wanneer schepen geconfronteerd worden met blokkades of verhoogde risico’s. “Navigatie en communicatiesystemen geven realtime informatie over de positie van schepen, weersomstandigheden en routes. In een situatie zoals de blokkade door Iran, moeten rederijen hun routes bijstellen, maar dat kan niet als er maar één weg is. Dit stopt de doorvoer en maakt planning nog complexer,” stelt Domela Nieuwenhuis.
De gevolgen van deze blokkade waren duidelijk zichtbaar in de statistieken van scheepvaarttransities door de Straat van Hormuz. Normaal passeren dagelijks meer dan honderdtwintig schepen de smalle doorgang, maar tijdens de blokkade daalde het aantal dramatisch. Op sommige dagen in maart werden slechts enkele schepen geregistreerd, een daling van bijna 95 procent ten opzichte van normale omstandigheden. Dit verminderde aanbod van olie-exporten leidde tot onmiddellijke prijsstijging op de wereldmarkt.
Domela Nieuwenhuis benadrukt dat het niet alleen gaat om de fysieke blokkade, maar om de perceptie van risico. “Zelfs als sommige schepen technisch nog zouden kunnen passeren, schrikt de onzekerheid veel rederijen af. Veiligheid staat altijd voorop. Waneer de doorvoer afneemt, stijgt de prijs automatisch.” Hierdoor speelt Brent-olie een bijzondere rol omdat het de internationale standaard is voor oliehandel. Bedrijven, landen en handelaren gebruiken de Brent-prijs om contracten en strategische beslissingen te maken. Hierdoor is een prijsfluctuatie een inzicht in de geopolitieke en economische risico’s in het moment. “Door zijn betrouwbaarheid en wereldwijde acceptatie fungeneert Brent als een stabiele referentie, waardoor de impact van blokkades zoals in de Straat van Hormuz direct zichtbaar wordt in de markt,” legt Domela Nieuwenhuis uit.
Voor scheepvaartsector betekent dit een grotere druk op planning, logistiek en risicomanagement. “Het is een test voor zowel navigatiesystemen als de operationele planning van rederijen. Alles moet nauwkeurig worden gemonitord, want een fout kan een schip enorm vertragen, wat weer directe economische gevolgen heeft,” zegt Domela Nieuwenhuis
“De situatie laat duidelijk zien hoe verbonden maritieme logistiek en brandstofprijzen zijn,” zegt Domela Nieuwenhuis. “Een blokkade of zelfs een beperking in een strategische zeestraat heeft onmiddellijke effecten op de markt, en dat moeten zowel scheepvaartbedrijven als investeerder begrijpen.”