In een gemiddelde Nederlandse straat is het beeld nauwelijks nog weg te denken: bezorgers op fietsen en scooters die af en aan rijden met warme maaltijden. Wat ooit begon als een incidentele luxe, eten bestellen op een vrijdagavond, is in korte tijd uitgegroeid tot een vast onderdeel van het dagelijks leven. De cijfers verklaren deze verschuiving.
In Nederland steeg de omzet van maaltijdbezorging van ongeveer 1,16 miljard euro in 2017 naar ruim 2,8 miljard euro in 2024, met een verdere groei richting de 3 miljard euro en meer in de komende jaren.
Die groei werd extra zichtbaar tijdens de corona pandemie, toen Nederlanders massaal overstapten op thuisbezorging. Alleen al in het eerste kwartaal van 2021 werden er 15,3 miljoen maaltijden besteld, een stijging van 53 procent ten opzichte van een jaar eerder. Inmiddels laten Nederlanders zelfs vaker eten bezorgen dan dat ze het zelf afhalen, wat wijst op een blijvende verandering in consumentengedrag.
Maar de opmars van maaltijd bezorgdiensten is niet alleen te verklaren door de pandemie. Ook het toenemende gemak van apps, de groeiende concurrentie tussen platforms en een veranderende levensstijl spelen een belangrijke rol. Waar gemak vroeger een luxe was, is het nu de norm geworden.
De centrale vraag is dan ook: waarom is maaltijdbezorging in Nederland zo explosief gegroeid en wat betekent dit voor restaurants?
Zoals uit de grafieken blijkt, zijn bezorgapps in de afgelopen jaren enorm in populariteit gestegen. Ook onder consumenten lijkt het bestellen van eten steeds normaler te worden. Zo geeft een student aan gemiddeld één keer per week eten te bestellen, vooral op momenten dat er weinig tijd of motivatie is om zelf te koken. Het gemak speelt daarbij een grote rol: tijdens drukke periodes, zoals tentamen weken, is het volgens hem “fijn om het koken uit handen te geven”. Apps zoals Uber Eats en Thuisbezorgd maken dat proces bovendien efficiënter, doordat verschillende restaurants eenvoudig met elkaar te vergelijken zijn. Factoren zoals prijs en snelheid wegen daarbij zwaar mee: het mag niet te duur zijn en de bezorging moet snel verlopen. Hoewel hij aangeeft bewust bezig te zijn met gezondheid, ziet hij zijn bestelgedrag niet als problematisch. Wel geeft hij aan dat hij minder zou bestellen als de prijzen verder stijgen.
Waar maaltijd bezorging voor consumenten vooral draait om gemak, heeft het voor restaurants geleid tot een behoorlijke verschuiving in hoe zij hun bedrijf ontwikkelen. Wat ooit begon als een extra service naast het ontvangen van gasten in het restaurant, groeide dit tijdens de corona pandemie uit tot een cruciale inkomstenbron. De eigenaresse van een ramen restaurant vertelt dan ook dat nu een derde van haar inkomen via apps Thuisbezorgd en Uber Eats komt. Ze geeft ook aan dat ze ook duidelijk meer verdienen sindsdien. Nadeel is daardoor wel dat de keuken het drukker krijgt en: “De avond is dan soms ineens heel druk”. Maar ondanks de drukte geeft ze aan niet te denken ooit te stoppen met het bezorgen van maaltijden.
Uit onderzoek blijkt dat andere horecaondernemers zagen dat deze snelle groei ook nieuwe uitdagingen met zich meebracht. Veel restaurants zijn voor hun online zichtbaarheid en bestellingen afhankelijk geworden van grote platforms zoals Thuisbezorgd.nl en Uber Eats. Die platforms maken het makkelijker om een groot publiek te bereiken, maar vragen daar ook een aanzienlijk percentage van de omzet voor terug. Bovendien is de concurrentie op deze platforms groot: consumenten kunnen met één druk op de knop kiezen uit tientallen aanbieders in dezelfde buurt.
Hoewel de groei van maaltijd bezorging na de pandemie enigszins is afgevlakt, lijkt het concept niet meer weg te denken uit de horecasector. Voor veel restaurants is bezorgen inmiddels een vast onderdeel van hun verdienmodel geworden, waarbij ondernemers continu moeten afwegen hoe zij winstgevend blijven in een markt die steeds digitaler en competitiever wordt.