Sommigen noemen het een religieuze opleving, anderen zijn nog sceptisch. Maar één ding is zeker: cijfers laten een opvallende toename zien van protestants christendom onder tieners in Nederland.
“Als ik terugkijk naar de afgelopen maanden, kan ik Zijn liefde niet meer ontkennen. Ik moest gewoon erkennen dat God zich in mijn leven manifesteert.” Zo vertelt de 19-jarige Nicolas in januari 2024 op Groot Nieuws Radio dat hij tegenwoordig als christen door het leven gaat. Hij is niet de enige van zijn leeftijd die in de afgelopen jaren geïnteresseerd raakte in het christendom. Voor het eerst sinds decennia zagen onderzoekers in 2024 namelijk een duidelijke stijging in het aantal protestants-christelijke jongeren uit generatie Z. Deze generatie bestaat uit jongeren die 12 tot 27 jaar waren in 2024 en is beter bekend onder de Engelse term Gen Z.
In bovenstaande grafiek zijn de leeftijdsgroepen te zien waarbij CBS de grootste stijging in protestantse christenen waarnam. Het percentage van 15-tot-18-jarigen dat zichzelf protestants christen noemt, nam van 2023 op 2024 zelfs met 75 procent toe. Onderzoekers van de Nijmeegse Radbouduniversiteit die samenwerkten met de Vrije Universiteit van Amsterdam en KRO-NCRV deelden begin 2025 soortgelijke resultaten in het rapport ‘God in Nederland’.
Het CBS onderzoekt ieder jaar hoeveel Nederlanders zichzelf bij een bepaalde religie vinden horen. In de afgelopen vijftien jaar werd dit aantal steeds kleiner. Tot in 2024: toen rekende voor het eerst weer meer Nederlanders zichzelf tot een religieuze gezindte dan in het jaar ervoor. In de hele Nederlandse bevolking gaan de aantallen Nederlanders die zichzelf rekenen tot de islam, het rooms-katholicisme, protestantisme en overige allemaal al jaren af en toe een procentpunt naar beneden of omhoog. Wie echter inzoomt op de leeftijdscategorie van 15 tot 18 jaar ziet wel degelijk verschillen tussen verschillende religies.
De toename van protestantisme binnen deze leeftijdsgroep valt opnieuw op. Wel is de categorie ‘overig’ een optelsom van verschillende overige religieuze groepen. Dat zorgt ervoor dat stijgingen of dalingen van individuele ‘overige’ groepen niet zichtbaar zijn.
“Hoe deze jongeren bij het christendom komen, is heel verschillend”, legt theologe Nelleke Plomp uit. Toch ziet ze een aantal trends. De eerste die ze noemt heeft te maken met sociale media. “De kans dat je, ook als niet-gelovige, in je tijdlijn op Instagram, TikTok of YouTube christelijke ‘content’ tegenkomt, is behoorlijk.” Op die manier komen juist veel jonge mensen in aanraking met het christelijke geloof.
Een andere trend gaat om mensen die zich vanuit de new age bekeren tot het christendom. New age is een stroming die focust op zelfontwikkeling, spiritualiteit en intuïtie. “Je hoeft maar even te zoeken en je vindt bekeringsverhalen van jonge vrouwen uit de newagewereld, die vertellen over bevrijding van angst, onrust en vooral van zichzelf”, vertelt Plomp.
Als laatste noemt Plomp de behoefte van jonge mensen aan duidelijkheid en rust. Het christendom biedt hen bijvoorbeeld een gevoel van bestaanszekerheid en de ruimte om conservatieve ideeën en tradities uit te leven. “Maar deze drie lijnen zijn niet meer dan een grove schets”, legt Plomp uit. “Een bekering is meestal een lange weg vol verrassende stappen. Ook andere onderzoekers zeggen dat er meer onderzoek nodig is om te kunnen zeggen hoe alle verschillende factoren en trends met elkaar te maken hebben.
Ondanks dat de stijging duidelijk zichtbaar is, moeten mensen voorzichtig zijn met grote conclusies. Het gaat bijvoorbeeld te snel om deze stijging een religieuze opleving te noemen: daarvoor is de stijging te klein. Bovendien is er meer onderzoek nodig om de cijfers te controleren. Het kan namelijk zijn dat er toevallig meer gelovige jongeren meededen aan het onderzoek.
Toch reageren veel kerken en christelijke organisaties online enthousiast. Terecht, vindt Plomp. Ze moedigt kerken aan om aan jongeren zelf te vragen wat ze nodig hebben. Ook hoeven ze volgens Plomp niet te groot of ingewikkeld te denken over de rol die ze als kerk kunnen spelen: “Wees voorbereid op nieuwsgierige jongeren die niet christelijk zijn opgegroeid. Je hebt als kerk zo veel te bieden!”