Nadat niet Mona Keijzer, maar Henk Vermeer de nieuwe fractievoorzitter van de BoerBurgerBeweging (BBB) wordt, verlaat Keijzer de partij. Partijprominenten eisen nu dat de partij haar terughaalt.
Op dinsdagochtend 24 februari wordt Henk Vermeer in de grote hal van het Tweede Kamergebouw omringt door journalisten. Hij is zojuist gekozen als nieuwe fractievoorzitter van de BBB en moet nu uitleg gaan geven over het vertrek van partijprominent Mona Keijzer. De avond ervoor heeft zij namelijk in De Telegraaf aangekondigd de partij te verlaten en door te gaan als eenmansfractie.
Keijzer spreekt in het interview met de krant over een “grote vertrouwensbreuk”. Na de verkiezingen eind oktober, waarbij de BBB van 7 naar 4 zetels ging, was háár beloofd dat ze de opvolger van Caroline van der Plas zou worden. Maar in de maanden daarna werd volgens haar steeds duidelijker dat haar fractiegenoten toch een ander plan hadden. Daarom moest ze uiteindelijk “met pijn in het hart” uit de fractie stappen.
Stemmenkanon
Fijntjes benadrukt ze dat ze bij de vorige verkiezingen 111.839 voorkeursstemmen kreeg – goed voor 2 zetels. Net iets minder dan Van der Plas, maar een stuk meer dan de ruim 3400 die Henk Vermeer kreeg. Daar heeft ze een punt. In een peiling van EenVandaag eind februari blijkt dat 71 procent van alle BBB-kiezers het liefst Keijzer als partijleider ziet ten opzichte van 12 procent Vermeer. Ter vergelijking: 17 procent zegt het niet te weten of geen mening te hebben.
Volgens Vermeer is dat geen probleem. “Dat zegt mij dat ik heel veel en keihard aan het werk moet”, zegt hij op dinsdagochtend tegen de journalisten. “The only way is up.” Ook volgens Vermeer is er sprake geweest van een vertrouwensbreuk. Het ging om een “optelsom van dingen”, zegt hij. De belangrijkste: Keijzer zou achter de rug van de andere BBB’ers gesprekken gevoerd met de net afgesplitste Groep Markuszower. Angst was dat het ging om fusiegesprekken – iets dat zowel Gidi Markuszower als Mona Keijzer later ontkende.
“Mona wil altijd de baas zijn”
Chris Aalberts, politicoloog en journalist
Vermeer snapt dat Keijzer ‘teleurgesteld’ was dat ze uiteindelijk tóch niet de nieuwe fractievoorzitter werd, toen Van der Plas aankondigde een stapje terug te doen. Volgens politicoloog en journalist Chris Aalberts, die de partij al sinds het begin op de voet volgt, ligt daar ook de kern van het probleem. “Mona wil meedoen als baas of Mona doet niet mee, dat is de keuze.” Een afsplitsing was dus niet verrassend, maar tegelijkertijd ook niet onvermijdelijk. “Inhoudelijk gezien is er in ieder geval geen probleem, dus het had in die zin niet gehoeven”, zegt Aalberts.
Koerswijziging
Het lijkt uiteindelijk toch te gaan om een discussie over de koers van de partij. Tijdens de campagne voor de Tweede Kamerverkiezingen in 2025 besloot de partij dan ook een breder, maar vooral ook conservatiever geluid te laten horen. In plaats van de agrarische belangen, verschoof de focus naar wonen en asiel en migratie. Nadat die verkiezingen echter op deceptie uitlopen, wil Vermeer terug naar de basis. Keijzer vindt dat “een rare afslag”.
Ze wordt daarin gesteund door partijprominenten als oud-staatssecretaris van Defensie Gijs Tuinman en senator Robert van Gasteren en Claudia van Zanten. Zij schrijven een brief waarin ze pleiten voor Keijzer als fractievoorzitter en later, als ze heeft aangekondigd weg te gaan, nog een waarin ze staan op de “onmiddellijke terugkeer” van Keijzer. Die laatste brief wordt door zestig partijprominenten ondertekend. Volgens Aalberts heeft het te maken met “loyaliteitsconflicten”. “Met Mona zien ze mogelijkheden om groot en belangrijk te worden, met Henk gaat dat gewoon niet lukken.”
Bij de komende ledenbijeenkomst wordt de leiderschapswissel besproken, bevestigt het bestuur van de BBB in een verklaring via de website van de partij. Het bestuur “betreurt” dat de brief uitgelekt werd. Hoe de situatie zich nu gaat ontwikkelen, weten ook BBB-ers zelf niet. “Mona komt niet terug, dus het is de vraag wat ze moeten gaan doen”, zegt Aalberts. En voor Keijzer? Voorlopig acht ze het zelf “niet verstandig” zich aan te sluiten bij een andere fractie, maar ook dat wordt spannend volgens Aalberts. “Voor haar is de vraag of ze het kan volhouden tot de volgende verkiezingen en dat kan nog wel eens lang duren.”