De zelfbenoemde leider van de democratische wereld heeft besloten dat democratie blijkbaar alleen telt wanneer men beweert haar te verdedigen. Het verhaal van U.S. Immigration and Customs Enforcement (ICE) laat zien hoe één regime een democratische staat kan ondermijnen door middel van machtsconcentratie, autoritaire technieken, rule by law en internationale druk. Wat levert dat op? Chaos en onzekerheid, geserveerd op een zilveren bord. “Neem nog een hapje”: geleidelijk en vaak onopgemerkt grijpt Donald Trump steeds meer autoritaire macht naar zich toe, een proces dat bekendstaat als democratic backsliding.
Wie vandaag de dag nog het argument gebruikt van interstate dependency, dat de Verenigde Staten, dankzij hun langdurige bondgenootschappen, een betrouwbare partner blijven en de rechtsorde handhaven als leider van de democratische wereld, loopt achter de feiten aan. We hebben dit gezien in Venezuela, met aanvallen op boten en de gevangenneming van president Nicolás Maduro, evenals in de oorlog die met Iran begon en de interstate-conflicten rond ICE. De president van de Verenigde Staten heeft niet alleen laten blijken, maar ook expliciet verklaard dat hij geen internationale wetgeving nodig heeft en dat uiteindelijk alleen zijn eigen moraliteit hem begrenst.
Een beeld van Trumps ICE-beleid schetsen door cijfers te noemen over gedeporteerde of overleden burgers, zoals Renée Good en Alex Pretti, is van groot belang. Toch slaagt dit er niet volledig in een duidelijk beeld te geven van de fundamentele veranderingen in de nationale wetgeving onder Trump en van het negeren van internationale wetten waaraan democratische landen zich normaal gesproken houden. Daarom raadt dit artikel de lezer aan eerst de tijdlijn te bekijken, wat een groter geheel schetst, iets wat essenstiel is om de huidige stand van zaken te doorgronden. Om vervolgens verder te lezen wat hieronder wordt besproken.
Onder het immigratiebeleid van Trump, en met name de campagnes en tactieken van ICE, worden zoveel actoren en sectoren geraakt dat het bijna eenvoudiger is te benoemen wie níet wordt beïnvloed dan wie wel. Met dr. Sara Polak een docent in American studies en de hoofdonderzoeker van het ERC-project “Worlding America: How Play shaped the United States from New Media to Politics”, deelt haar inzichten over ICE en hoe deze organisatie de huidige situatie beïnvloedt. Het verhaal begint echter verder in het verleden.
“De politie in de Verenigde Staten heeft historisch gezien deels haar oorsprong in de zogeheten slave patrols in het zuiden. Dit waren patrouilles van voornamelijk working-class witte mannen die ’s nachts rondgingen om slaven te controleren en op te pakken wanneer zij zonder toestemming buiten waren. Vanuit deze patrouilles ontwikkelden zich vormen van georganiseerde politiezorg, wat maakt dat politie voor sommige groepen in de VS nog steeds een historisch beladen begrip is.”
Waarom is ICE zo een belangrijk element voor trump?
“Een belangrijk punt in Trumps beweging was het versterken van ICE als een federale handhavingsmacht die direct onder de federale overheid valt. In tegenstelling tot de meeste politiediensten in de VS, die op staatsniveau georganiseerd zijn, kon deze dienst sterk worden uitgebreid. Daarbij werden veel nieuwe medewerkers aangenomen die vaak weinig training hadden en vooral gericht waren op het opsporen en uitzetten van mensen die als buitenlandse immigranten werden gezien.”
Hoe kon de situatie met ICE zo uit de hand lopen?
“Wanneer de overheid regels niet handhaaft en commerciële partijen tegelijkertijd proberen kosten te verlagen, ontstaan er gemakkelijk misstanden. In vreemdelingendetentie zitten bovendien vaak mensen met weinig middelen, weinig sociaal netwerk en meestal zonder toegang tot een advocaat, waardoor zij relatief zwak staan tegenover de overheid.”
De wedstrijd voor AI-gebruik
Journalist Rutger Bregman roept de Nederlandse bevolking op om OpenAI te boycotten, omdat het bedrijf volgens hem nauw verweven is met de politieke campagne van Donald Trump. Volgens Bregman geeft Sam Altman, de CEO van OpenAI, Trump toegang tot AI-technologie die naar zijn wensen kan worden ingezet. Daarmee zou Altman een rol hebben ingevuld die ontstond nadat Dario Amodei, oprichter van Anthropic, weigerde in te gaan op eisen van het United States Department of Defense (het Pentagon).
Deze kwestie leidde tot een felle discussie. Altman stelde daarop dat het Pentagon niet van plan was AI te gebruiken voor het ‘opzettelijk volgen, bespioneren of monitoren van Amerikaanse burgers’, en dat de samenwerking na enkele aanpassingen op een verantwoorde manier zou zijn vormgegeven.
Vanuit Nederland wordt ook teruggevochten, tegen het Amerikaanse regime, met Ierse Dominick Skinner die hier woont en de ICE List creëert online zet. Die onderzoekt de identiteit achter ICE-agenten en maakt die online bekend.
Bronnen:
https://www.theguardian.com/us-news/2026/jan/08/trump-power-international-law