Wie de laatste tijd kip koopt bij de slager of de supermarkt, heeft het misschien al gemerkt: de prijs van kip schommelt veel. De vogelgriep, of aviaire influenza, is een wereldwijd probleem, dat al jarenlang grote delen van de pluimveesector treft. Het virus heeft niet alleen gevolgen voor de boeren, maar ook voor de consumenten en de vleesmarkt. Langzaam komen de gevolgen van de vogelgriep dichterbij; ook in Leiden op de markt, bij de lokale slager of op de terrassen.
Al sinds 2003 zijn er grote uitbraken van de vogelgriep in Nederland. Bij kippen, kalkoenen, eenden en ander gevogelte worden verschillende varianten van het virus gevonden, de een gevaarlijker dan de ander. Het virus verspreidt zich vooral door wilde vogels, die van plek naar plek trekken.
Uiteindelijk zijn het de pluimveehouderijen waar het virus het hardst raakt. Op de bedrijven en boerderijen moeten dan duizenden dieren geruimd worden door de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) om verdere verspreiding te voorkomen. In 2026 zijn er tot nu toe al ongeveer 516.000 dieren gedood.
Deze ruimingen hebben niet alleen een enorme impact op de boeren, maar ook op de vleesindustrie. Minder kippen betekent minder productie van pluimveevlees en eieren, en daardoor ook minder aanbod op de markt. Als het aanbod afneemt, maar de Nederlander wel nog even veel kip blijft eten, kan de prijs enorm stijgen. Een consequentie daarvan is dat consumenten dan snel overstappen op andere producten, zoals varkens- of rundvlees. Zo heeft het virus veel macht over het vraag en aanbod van vlees, en zorgt het ook voor veel schommelingen in de prijzen.
Hetzelfde zegt Richard van Rijnswou, van de Leidsche Vleeschhouwerij: “Het aanbod is wat minder, dus dan moet je wat meer betalen, want dan moet ik ook meer betalen.” Samen met zijn familie staat hij elke woensdag en zaterdag op de Leidse markt. Hij houdt de situatie goed in de gaten, en blijft in contact met de biologische pluimveehouderij uit Lelystad waar hij zijn kip vandaan haalt. “Als het niet goed gaat, is er genoeg aanbod elders. Uit België of Frankrijk kan ik het ook halen, maar dit is goede kwaliteit kip en mensen vinden het lekker en betaalbaar, dus het plaatje klopt.”
Veel impact heeft het virus nog niet op zijn verkoop: “Voor de boeren is het verschrikkelijk, maar ik heb er zelf nog geen last van gehad. Er komt altijd wel ergens een nieuwe ziekte tevoorschijn, maar dan kan ik het vlees nog ergens anders vandaan halen.”
De marktgangers kijken er ondertussen ook niet veel meer van op volgens Richard: “Een paar jaar geleden waren er mensen nog wel wat banger voor, en dan vroegen ze ook echt hoe het ging met de kippen, maar daar heb ik nu al lang niks meer van gehoord.” In Leiden voelt het ook niet alsof het heel dichtbij komt. Er is namelijk geen pluimveehouderij in de buurt waar vogelgriep is ontdekt, maar dat is ook omdat die er niet veel zijn in de Leidse regio. Wel zijn er ondertussen wilde vogels, zoals zwanen en ganzen, gevonden rondom Leiden die zijn gestorven aan het virus. Hierom roept de Rijksoverheid op om niet zelf in de buurt te komen van een dode vogel, maar een melding te doen
Al met al zit het gevaar voor de gemiddelde Leidenaar hem niet in het vlees, of de beschikbaarheid ervan: de portemonnee zal de vogelgriep het meest voelen. De prijzen van vlees zullen de komende jaren waarschijnlijk blijven schommelen. Ook omdat ondertussen bepaalde zoogdieren, zoals koeien en varkens, besmet kunnen raken met varianten van de vogelgriep. Misschien zijn dan toch de ‘kipstuckjes’ van de Vegetarische Slager de veiligste optie: voor de gezondheid én de bankrekening.