Veel jongeren laten klassieke muziek links liggen. Concertzalen proberen hen daarom met flinke kortingen en andere initiatieven alsnog de zaal in te krijgen.

Bij veel klassieke concerten valt het op: het publiek wordt ouder. Jongeren hebben minder interesse in het genre en komen er steeds minder mee in aanraking. Veel concertzalen in Nederland proberen daarom de drempel voor jonge bezoekers te verlagen. Klassieke muziek hoeft voor hen inmiddels geen fortuin meer te kosten.

Jongeren gaan al langere tijd minder vaak naar klassieke concerten dan oudere generaties. Dat is op zichzelf niets nieuws: het aantal concertbezoeken neemt meestal toe met de leeftijd, wanneer mensen meer tijd en geld hebben. Maar tegelijkertijd komen veel jongeren minder vanzelfsprekend met klassieke muziek in aanraking dan eerdere generaties. Thuis wordt het minder vaak gedraaid en op scholen staat muziekonderwijs al jaren onder druk door bezuinigingen. Het imago dat vandaag de dag rond klassieke muziek hangt, helpt ook niet mee. Uit onderzoek van de Radboud Universiteit blijkt dat veel jongeren het genre als saai en ontoegankelijk ervaren. De concertzaal roept al snel een beeld op van een statige omgeving met een ouder publiek. Wie er in zijn jeugd weinig mee in aanraking komt, ontdekt klassieke muziek daardoor vaak pas op latere leeftijd.

Tussen de tien en vijftien euro
De grote Nederlandse concertzalen merken al jaren dat het publiek vergrijst. Om nieuwe luisteraars aan te trekken proberen veel podia klassieke muziek toegankelijker te maken voor jongeren. Eén van de manieren is korting op kaartjes. Bij sommige zalen, zoals het Concertgebouw, gaat het om last-minute kaarten voor jonge bezoekers. Andere podia, zoals de Stadsgehoorzaal in Leiden, kiezen voor een permanent lagere prijs. Zulke kortingsacties zijn inmiddels in veel Nederlandse concertzalen te vinden, vaak met kaartprijzen tussen de tien en vijftien euro. ‘We boden al langere tijd studentenkorting aan, maar zo’n anderhalf jaar geleden hebben we dat uitgebreid naar iedereen onder de dertig,’ vertelt Monique Aalbers, manager Marketing en Kaartverkoop van de Stadsgehoorzaal. ‘Bij ons mogen jongeren voor twaalf euro naar een klassiek concert.’

Breder publiek
Jongerenkorting is niet de enige manier om nieuw publiek te trekken. De Stadsgehoorzaal stoft het imago van de concertbeleving ook op andere manieren af. ‘Het klassieke concert zoals we dat nu kennen is inderdaad een beetje uit de mode,’ geeft Aalbers toe. ‘Zaallicht aan, muzikanten in het zwart en weinig beweging op het podium, dat spreekt jongeren niet altijd meer aan.’ Dat het ook anders kan, blijkt volgens haar uit de populariteit van filmmuziek. ‘In de Ziggo Dome verkoopt de muziek van Harry Potter en Star Wars moeiteloos uit. Als je andere klassieke muziek ook zo brengt, komt het wel goed.’

Ook nieuwe concertvormen moeten voor een breder publiek zorgen. ‘Wij organiseren bijvoorbeeld concertreeksen als HEAR\\HERE en ScheidenvandeMarkt,’ zegt Aalbers. ‘En ik weet dat TivoliVredenburg gratis lunchconcerten aanbiedt. Het Concertgebouw in Amsterdam heeft zelfs een jongerenclub.’ Volgens Aalbers draait het uiteindelijk allemaal om publieksverbreding: een concertzaal moet nét zo vanzelfsprekend worden als andere vormen van uitgaan. ‘Ik hoop dat mensen dan denken: zullen we een terrasje pakken, een film kijken of naar de Stadsgehoorzaal gaan?’

Of de jongerenkortingen echt effect hebben, zal pas over een paar jaar blijken. Op de korte termijn vullen ze de lege stoelen, maar of ze het genre ook op lange termijn levend houden is nog de vraag. Als klassieke muziek een niche zou worden, zou dat volgens Aalbers een groot verlies zijn. ‘Dat zou ik eeuwig zonde vinden’, zegt ze. ‘Het is de basis van hoe wij muziek kennen, en waar zijn we zonder die basis? Er is nog genoeg te doen om te zorgen dat het levend blijft, ook onder jonge mensen.’