Drie weken geleden werd Kabinet Jetten-I beëdigd, met Rob Jetten als minister-president. Een unieke premier, want hij is de jongste premier ooit en de eerste openlijk homoseksuele premier van Nederland. Het doet ons toch even achter de oren krabben, hoe heeft Jetten de rol van het premierschap weten te bemachtigen?
Op 3 juni 2025 kondigde premier Schoof aan dat zijn kabinet is gevallen. Het is duidelijk dat er nieuwe verkiezingen moeten komen met een nieuw kabinet als resultaat. Op 29 oktober 2025 zijn de verkiezingen voor de Tweede Kamer. D66 wint de verkiezingen met 26 zetels, uiteindelijk één zetel meer dan de PVV. Al snel wordt duidelijk dat Rob Jetten, partijleider en lijsttrekker van D66, na deze winst kans maakt op het premierschap.
Na een aantal maanden overleg, komen D66, VVD en CDA als minderheidskabinet met een regeerakkoord. Het laatste minderheidskabinet dat Nederland had, was Rutte-I in 2010 tot 2012, nadat Geert Wilders stopte met gedoogsteun aan het minderheidskabinet. Het huidige kabinet heeft in totaal 66 zetels in de Tweede Kamer, waardoor ze met zowel linkse als rechtse oppositie moeten gaan samenwerken.
Bart Groeneveld, docent geschiedenis op het Coornhert Gymnasium in Gouda, is expert als het gaat om het politieke klimaat in Nederland. “Ik had überhaupt niet verwacht dat D66 ooit een premier zou leveren in Nederland,” zegt Groeneveld. “D66 is een middenpartij, liberaal. Het is vanwege het positivisme van Jetten dat hij stemmen naar zich toe trok.”
“Ik had überhaupt niet verwacht dat D66 ooit een premier zou leveren in Nederland”
Bart Groeneveld, docent geschiedenis op het Coornhert Gymnasium in Gouda
Jetten voerde een campagne met de slogan ‘Het kan wél’. Hij zette in op klimaat, aantrekkelijk voor de linkse kiezer. Toch liet hij ook een mild conservatief, liberaal geluid horen, wat aantrekkelijk werkte bij de rechtse kiezers. “Timmermans wist niet dat positieve geluid te laten horen, eerder een zeurende toon. Dat heeft geen stemmen voor hem opgeleverd.” legt Groeneveld uit.
Wat ook te zien was in de campagne van Jetten, was het specifiek richten op doelgroepen. Op social media zette Jetten zichzelf neer als een jonge, betrokken politicus. Op social media was, en is hij nog steeds, open over zijn seksualiteit. “Hij deed zich links en progressief voor op social media door middel van het uitdrukken van zijn seksualiteit. Dit deed hij minder bij traditionele media, waardoor hij zichzelf daar meer presenteerde als conservatief.” merkt Groeneveld op.
“Hij deed zich links en progressief voor op social media door middel van het uitdrukken van zijn seksualiteit”
Bart Groeneveld, docent geschiedenis op het Coornhert Gymnasium in Gouda
Toch heeft Jetten het premierschap weten binnen te slepen. Groeneveld denkt niet dat Jetten dat te danken heeft aan zijn seksualiteit. “Pim Fortuyn was destijds ook populair, maar niet vanwege zijn seksualiteit. Ik denk dat dat voor Jetten hetzelfde geldt.” legt Groeneveld uit. “Het maakte bij zijn electoraat simpelweg niet zoveel uit.”
Jetten was ook niet de eerste in de Tweede Kamer of een kabinet die onderdeel is van de lhbti+-gemeenschap. Joop Wijn (CDA) werd in 2002 de eerste openlijk homoseksuele minister en Kajsja Ollongren (D66) werd in 2017 de eerste openlijk lesbische vice-premier. “Ik vind het meer een continuïteit van iets wat al bezig was. Nederland heeft al een goede homo-emancipatie, dus ik denk dat het best wel in die traditie past. Het unieke van Jetten is, is dat hij nu minister-president is.” zegt Groeneveld.
Het is duidelijk dat binnen de homo-emancipatie het premierschap van Jetten een goede stap is, maar daarmee is de homo-emancipatie niet ‘voltooid’. Jetten krijgt nog steeds dagelijks te maken met homofobe opmerkingen via social media. Volgens onderzoek van het NRC kreeg Jetten via zijn officiële account @MinPres op X in de eerste twee dagen al 200 homofobe reacties.
Het COC is blij dat Jetten als eerste openlijk homoseksueel premier is gekozen. Een woordvoerder van het COC Limburg zegt via hun eigen website: “bekend maakt bemind”. Jetten zorgt voor representatie, “We weten dat mensen die zelf een lhbti+ persoon kennen vrijwel altijd positiever denken over de regenbooggemeenschap. En wie kent de minister-president nou niet?”, zo zegt de woordvoerder van het COC Limburg.