Rotterdam is een stad die veel verschillende ontwikkelingen kent. Sinds de wederopbouw na de Tweede Wereldoorlog werd de stad grotendeels ingericht als autostad, met brede wegen en veel ruimte voor verkeer. Tegenwoordig zijn er meer mensen in Rotterdam komen wonen. Daardoor komt de beschikbare ruimte steeds verder onder druk te staan. De volgende vraag is een belangrijk onderdeel van het debat: wordt Rotterdam een autovrije verblijfsstad of blijft het een bereikbare autostad?
Autovrij versus autoluw
Binnen de Rotterdamse politiek lopen de visies sterk uiteen. GroenLinks pleit voor een centrum waar de auto grotendeels verdwijnt en meer ruimte ontstaat voor fietsers, voetgangers en openbaar vervoer. ‘In het centrum heeft de auto eigenlijk geen plek. Tenzij je als ondernemer laden en lossen moet,’ zegt Marvin Biljoen, vicefractievoorzitter van GroenLinks Rotterdam. Zij leggen meer de focus op de voetgangers, fietsers en daarnaast ook het openbaar vervoer. In tegenstelling tot Leefbaar Rotterdam, waarin wordt gepleit voor het behoud van de auto in de stad Rotterdam. ‘Wij vinden dat de auto een voorziening is en dat die auto een voorziening moet blijven voor mensen die er gebruik van willen, maar vaak ook moeten maken’ aldus Fabian Poortvliet, raadslid namens Leefbaar Rotterdam. Volgens Leefbaar Rotterdam moet de auto daarom een belangrijke rol blijven spelen in de bereikbaarheid van de stad.
Van visie naar uitvoering
Toch hebben er al veranderingen plaatsgevonden. Voormalig wethouder Judith Bokhove (GroenLinks) heeft al een aantal visies vanuit de raad vertaald naar daadwerkelijke maatregelen die Rotterdammers dagelijks in het straatbeeld zagen. Onder haar verantwoordelijkheid werd gewerkt binnen de kaders van De Omgevingsvisie (2021). Hierin staat vast hoe de stad de komende decennia wordt voorbereid op verdichting, groene mobiliteit en beperkte ruimte.
Bokhove voerde meerdere experimenten door zoals het eenbaans maken van het Maastunneltraverse, versmallingen rond de Erasmusbrug en het verder uitrollen van 30 km/u-wegen. Volgens GroenLinks waren deze ingrepen nodig om de veiligheid te vergroten en de doorstroming te verbeteren in een verdichtende stad. Leefbaar Rotterdam sprak echter van ronkende auto’s, langere files en hinder voor bewoners. Met de gemeenteraadsverkiezingen in aantocht zal de discussie over mobiliteit opnieuw een belangrijk onderwerp worden.
Economische effecten
Een plek waar de gevolgen van mobiliteitsbeleid zichtbaar zijn, is de Meent. Deze populaire straat is de afgelopen jaren deels autoluw gemaakt, wat tot verschillende reacties heeft geleid. Volgens Poortvliet van Leefbaar Rotterdam: ‘wij horen ondernemers roepen: “wij zien de omzet echt kelderen”. En dat gaat soms echt om 20-30% bij sommige winkels. Ja, dat is natuurlijk enorm zorgwekkend.’ GroenLinks stelt dat veel weerstand voortkomt uit een oud idee dat klanten per se met de auto moeten komen, terwijl moderne winkelstraten wereldwijd juist opbloeien zonder autoverkeer. De Meent staat daarom voor een bredere vraag: leidt autoluwe inrichting tot economische bloei of tot verlies aan bereikbaarheid?
OV als belangrijk alternatief
Als er minder plek is voor de auto in de stad, moet er ook gekeken worden naar alternatieven. Zoals het openbaar vervoer. Volgens GroenLinks is het openbaar vervoer vaak een duur alternatief voor Rotterdammers die het niet zo breed hebben. ‘Laten we kijken of we een proef kunnen doen met gratis OV voor mensen die het niet zo breed hebben’, vertelt Biljoen van GroenLinks. Leefbaar Rotterdam pleit voor een veiliger OV en heeft daarom het “actieplan voor veiliger OV” ingesteld. Waarin ook wordt opgenomen om meer geld te besteden aan het opleiden van BOA’s en ervoor zorgen dat zij zich kunnen verdedigen. ‘Wij geloven er echt in dat de mensen die ons OV veilig moeten houden, zij moeten zichzelf ook op een gedegen manier moeten kunnen verdedigen. Denk aan een wapenstok of pepperspray’, aldus Poortvliet van Leefbaar Rotterdam. Vanuit het beleid van de wethouder van Mobiliteit in Rotterdam staat in de officiële plannen dat er voor de toekomst gemikt wordt op een stad waar reizigers kunnen vertrouwen op “betaalbaar, betrouwbaar en hoogwaardig openbaar vervoer”.
Gemeenteraadsverkiezingen
Op 18 maart kiezen Rotterdammers niet alleen een nieuwe gemeenteraad, maar ook een toekomstvisie voor hun stad. Blijft de stad hand in hand gaan met de auto zoals dit nu ook is? Of moet de auto toch meer plek gaan maken voor meer groen, voetgangers en fietsers? Uiteindelijk zal de kiezer bepalen welke weg Rotterdam inslaat in deze dynamische havenstad.