Van ProRail tot NS: waarom sneeuw nog steeds het spoornet platlegt
11 februari 2026
Noa Shiboleth
Student minor Journalistiek en Nieuwe Media 2025/2026

Als het over de Nederlandse Spoorwegen (NS) gaat, denken veel Nederlanders al snel aan vertragingen. Maar wat reizigers normaal ‘vertraging’ noemen, valt in het niet bij de ontregeling die de sneeuw in januari veroorzaakte. Het bleef niet bij uitloop van een aantal minuten – het hele spoornet lag uren stil. Hoe heeft dit kunnen gebeuren en welke rol speelde ProRail hierin?

Het spoor is ondergesneeuwd. Foto: Joost J. Bakker (CC BY 2.0)

De eerste sneeuwvlokken vielen en de wereld kleurde wit: de droom van vrijwel ieder kind. Sleeën, sneeuwpoppen bouwen en natuurlijk sneeuwbalgevechten. Maar achter dat speelparadijs voor kinderen schuilde een nachtmerrie voor treinreizigers.

Treinen liggen stil op stations. Foto: Kevin Hackert (CC BY-NC 2.0)
Door het winterweer rijden er veel treinen niet. De NS zet een speciale winterdienstregeling in.

De uitval van het treinverkeer werd onder andere veroorzaakt door bevroren wissels. Deze onderdelen, die ervoor zorgen dat treinen van spoor kunnen wisselen, konden door de kou niet meer versteld worden. Dit zorgde ervoor dat het wisselnetwerk niet langer goed functioneerde, waardoor treinen niet konden rijden.

Diederik Jekel legt uit hoe het bevriezen van wissels natuurkundig werkt.

Dat er nog steeds wissels bevriezen in de winter, hangt samen met bezuinigingen op wisselverwarming van spoorbeheerder ProRail. Door het aantal verwarmde wissels te beperken bespaart ProRail naar eigen zeggen tot wel 100 miljoen euro.

Ontdooide wissels door wisselverwarming. Foto: Fabian Grunder (CC BY-SA 3.0)

In januari bleek echter dat extra maatregelen toch noodzakelijk waren om het spoor begaanbaar te houden. Zo werden onder andere militairen ingezet om wissels handmatig te ontdooien en konden treinen uiteindelijk alsnog volgens de geplande dienstregeling rijden.

Militairen ontdooien handmatig de bevroren wissels.

11 februari 2026 |
Noa Shiboleth
Student minor Journalistiek en Nieuwe Media 2025/2026