Carnaval is meer dan alleen verkleed kleren, confetti en een paar dagen feest. Het is een traditie die al eeuwenoud is. Eten, drinken, dansen, alles is mogelijk voor een paar dagen. Maar waar komt het nou precies vandaan? En wat gebeurt er nou eigenlijk écht tijdens hét feest van de mensen uit het zuiden? In dit artikel lees je alles wat je nog niet wist over carnaval!
Op oude schilderijen is al te zien dat mensen zich massaal verzamelden om te feesten, te eten en rollen om te draaien. Carnaval zoals wij het kennen, ontstond in de middeleeuwen en werd verbonden aan het christendom. Het feest markeert de laatste dagen vóór de vastentijd: een periode van soberheid en bezinning. Juist daarom werd er vóór die tijd uitbundig gefeest.
Een opvallend onderdeel van carnaval is de tijdelijke machtswisseling. In veel steden krijgt een ‘Prins Carnaval’ symbolisch de sleutel van de stad. Tijdens deze dagen gelden andere regels: spot met gezag, verkleedpartijen en satire staan centraal. Het laat zien dat carnaval niet alleen een feest is, maar ook een traditie waarin maatschappelijke rollen even worden omgedraaid.
Vooral in het zuiden van Nederland leeft carnaval sterk. In steden als Tilburg (‘Kruikenstad’) en Den Bosch (‘Oeteldonk’) verandert de hele stad tijdelijk van naam en identiteit. Grote optochten met praalwagens trekken duizenden bezoekers. De kleurrijke wagens en kostuums laten zien hoe levend de traditie nog steeds is. Een heel jaar lang worden in grote schuren door grote groepen mensen enorme wagens gebouwd. Deze worden rondgereden tijdens de jaarlijkse carnavalsoptocht, hierna worden ze weer uit elkaar gehaald en begint het bouwen weer opnieuw voor het volgende jaar.
Carnavalswagen in Brabant. Foto: Wikipedia (CC BY-SA 3.0)
Carnaval draait niet alleen om optochten en verkleed kleding, maar ook om eten. Voor de vastentijd werd vroeger nog één keer stevig gegeten. Producten als vlees en brood speelden daarbij een belangrijke rol. Het worstenbroodje is in Brabant nog altijd een typisch carnavalsgerecht en symboliseert die laatste uitbundige dagen voor de periode van vasten.
Inmiddels is het feest dus meer dan enkel een religieus volksfeest. Het optreden van Snollebollekes hieronder illustreert hoe carnaval is uitgegroeid tot een grootschalig evenement. Wat ooit begon als een religieus volksfeest, is tegenwoordig ook een commercieel en muzikaal spektakel.