Vergeet de internationale rechtsorde, vergeet waarden en idealen. Onder Trump lijkt de politieke filosofie van het machtsrealisme terug van nooit weggeweest. Maar hoe realistisch is het buitenlandbeleid van de Verenigde Staten nu echt?
Machtsrealisme. Je hoeft maar een aflevering van Boekestijn en De Wijk aan te zetten, of een willekeurige krant open te slaan, en het woord valt wel ergens. Iets na de Tweede Wereldoorlog werd de term gemunt door de Amerikaanse politicoloog Hans Morgenthau. Bij hem verwijst de term naar een politieke filosofie die uitgaat van een wereld waarin staten gedreven worden door macht en eigenbelang. Foto: Associated Press (CC0).
Het is begin de jaren vijftig van de vorige eeuw als Morgenthau de bekende Amerikaanse diplomaat Henry Kissinger ontmoet. De ideeën van Morgenthau slaan over op Kissinger, die in de jaren daarna uitgroeit tot de rijzende ster van Washington, D.C. Hij schopt het tot minister van Buitenlandse Zaken voor de Republikeinen. In die hoedanigheid krijgt hij alle gelegenheid om zijn politieke ideeën werkelijkheid te maken. Foto: Adrian Cadiz (CC0).
“We believe that peace is at hand.” Op 26 oktober 1972 sprak Kissinger deze wereldberoemde woorden. De Vietnamoorlog is dan nog bezig, maar in het geheim werkt de topdiplomaat aan een akkoord over een einde van de oorlog. Het is een staaltje keiharde machtspolitiek van Kissinger, waarin alleen de Amerikaanse belangen en geloofwaardigheid op het spel staan. Het levert hem wel de Nobelprijs voor de Vrede op.
Het is de Nobelprijs waar Trump al zolang op moet wachten. Hoewel ook zijn regering orde op zaken probeert te stellen in de wereld, is machtsrealisme dit keer niet de achterliggende ideologie, maar slechts de dekmantel. Waar het Trump wel om gaat? Persoonlijke macht, eeuwige roem, het middelpunt van de aandacht zijn. Foto: State Department (CC0).
De gretigheid waarmee Trump zijn zinnen heeft gezet op Groenland maakt dit goed duidelijk. Machtsrealistisch gezien is er niemand die de Verenigde Staten daar een strobreed in de weg legt; zowel militair als economisch is de toegang onbeperkt. Toch is dat voor Trump niet genoeg. Groenland moet simpelweg zijn eigendom zijn. De vrouw van Stephan Miller, stafchef van het Witte Huis, maakt dat met deze tweet nog maar eens ondoorzichtig duidelijk. In Trumps spelletje risk met de wereld is er maar één winnaar: hijzelf.