Student minor Journalistiek en Nieuwe Media 2025/2026
Stagiaire Leidsch Dagblad
De woningnood houdt Nederland in de greep: starters vinden geen betaalbaar huis, studenten wonen opgepropt en wachtlijsten voor sociale huur lopen op. De woningnood lijkt een probleem van nu, maar wie terugkijkt, ziet dat Nederland al veel langer worstelt met hetzelfde probleem. Van de verwoeste steden na de Tweede Wereldoorlog tot de kraakprotesten in de jaren zeventig: generaties Nederlanders waren op zoek naar een huis.
1910: Tijdens de industriële revolutie (1850–1914) groeide de bevolking snel en trokken veel mensen van het platteland naar de stad om werk te vinden in fabrieken. Die toestroom zorgde voor een groot woningtekort in de snel groeiende steden. Om de vaak grote gezinnen kwijt te kunnen werden er in hoog tempo huizen gebouwd in arbeiderswijken als de Jordaan en De Pijp in Amsterdam. De woningen boden onderdak, maar de omstandigheden waren vaak slecht: huizen waren klein, onveilig en onhygiënisch. Foto: Nationaal archief/ Spaarnestad Photo (rechtenvrij).1950: Een man wil zijn woning in Rotterdam ruilen voor een woning in Amsterdam, omdat daar door de oorlogsschade nauwelijks huizen beschikbaar zijn. Na de Tweede Wereldoorlog kampte Nederland met een enorm woningtekort: van de 2,2 miljoen woningen waren er meer dan 500.000 beschadigd, waarvan bijna 20% onherstelbaar. Door de babyboom nam de vraag naar woningen nog verder toe. Foto: Vermorken / Anefo (Nationaal Archief, CC0)1963: In de jaren zestig bereikte de babyboomgeneratie de leeftijd waarop jongeren het ouderlijk huis wilden verlaten. Maar de woningnood was nog altijd groot. Studenten die wél een kamer vonden, woonden vaak in kleine, vervallen panden met slechte voorzieningen. Om aandacht te vragen voor hun beroerde woonsituatie voerden studenten actie op de Dam in Amsterdam. Tijdens dat protest zaten sommigen symbolisch in tonnen, als symbool voor hun krappe woonruimte. Foto: Hugo van Gelderen / Anefo (Nationaal Archief, CC0).1976: Vanaf het einde van de jaren zestig ontstonden de eerste kraakgroepen, omdat in in veel steden panden leegstonden in afwachting van sloop of renovatie. Uit protest tegen die leegstand trokken woningzoekende jongeren massaal in deze gebouwen. Toen de overheid begin jaren zeventig strengere maatregelen tegen kraken aankondigde, leidde dat tot felle weerstand. Ook op de Oude Turfmarkt in Amsterdam kwamen jongeren in actie: zij weigerden hun kraakpand te verlaten en protesteerden tegen ontruiming. Niet veel later greep de politie in en werd het pand alsnog ontruimd. Foto: Rob C. Croes / Anefo (Nationaal Archief, CC0).
Eind jaren ’70 begin jaren ’80 waren en op verschillende plekken in Nederland krakersrellen. Vooral in Amsterdam ging het er vaak heftig aan toe, met blokkades probeerden de krakers en woningzoekende jongeren de politie tegen te houden.
