Tickets kopen voor dat ene festival, die coole voorstelling of de nieuwste popsensatie is steeds moeilijker. Met minstens 10.000 mensen voor je in de online rij kun je het vaak wel vergeten. Niet alleen voorstellingen, maar ook musea hebben te maken met steeds meer bezoekers in een jaar. Hoe komt het dat steeds meer mensen verlangen naar een bezoek aan culturele locaties?
Na uren in de rij geen ticket kunnen bemachtigen. Dat gebeurde vele fans van de originele K3 afgelopen maandag, en dit is zeker niet de eerste voorstelling waarbij dit gebeurt. Voorstellingen en musea hebben te maken met steeds hogere bezoekersaantallen. Even dreigde de overheid hier een einde aan te maken. Het leek erop dat de btw voor de cultuursector van 9% naar 21% zou gaan, wat duurdere tickets betekent. Inmiddels is bekend dat deze plannen niet doorgaan, maar dan zal de regering wel een alternatief moeten vinden om het budget van de begroting rond te krijgen. Een extra belangrijk moment nu dus om te kijken naar waarom er zoveel mensen naar voorstellingen en musea gaan.
De afgelopen jaren gaat het erg goed met de bezoekersaantallen binnen de cultuursector. Op corona na, is er sprake van een jaarlijkse stijging in het aantal bezoekers voor zowel voorstellingen als musea volgens het CBS. Hoewel de stijging niet altijd groot is, zichtbaar in de onderstaande grafieken, is er wel degelijk ieder jaar sprake van een stijging. Mensen besteden dus steeds liever hun tijd en geld aan de culturele sector.
Van posters en brochures tot aan TikToks en workshops
De stijging van bezoekersaantallen gebeurt niet zomaar. Hier werken musea en podia hard voor. Ook bij succesvolle culturele instellingen is marketing en promotie noodzakelijk. Zo vertelt Sjoerd Huismans, medewerker externe communicatie bij TivoliVredenburg, dat er een vast rondje is aan posters en flyers die door de stad worden verspreid. Ook zijn de concerten zichtbaar op de schermen, hierbij wordt rekening gehouden met welk type publiek er op dat moment in het gebouw is. Ook hangen er posters binnen het gebouw en worden aankondigingen gedeeld op sociale media.
Per genre wordt gekeken naar welk type bezoeker bereikt moet worden en waar die te vinden is. Op deze bezoeker wordt de promotie afgestemd, laat Sjoerd Huismans weten. “Bij het klassieke seizoen valt de nieuwe brochure op de mat bij vaste bezoekers en bij pop worden concerten de hele dag door aangekondigd op bijvoorbeeld de Instagram Stories.” Zo worden jongeren door TivoliVredenburg via TikTok aangetrokken. Het publiek voor de Global-programmering wordt weer via andere methoden en kanalen bereikt: denk aan online platforms rondom Arabische of Turkse muziek, maar ook een rondje posters langs de bakkers, kappers en cafeetjes op Kanaleneiland, in Overvecht of langs de Amsterdamsestraatweg.
Ook musea doen er veel aan om bezoekers te trekken. Zo werken musea samen met scholen en maatschappelijke organisaties. Door deze samenwerkingen verbeteren musea hun educatieve aanbod. Het aanbod wordt door interactieve tentoonstellingen en workshops leuk gemaakt voor verschillende leeftijdsgroepen en interesses. Dit blijkt te werken, want museumbezoek door jongeren in hun vrije tijd is tussen 2019 en 2023 met 0,6 miljoen toegenomen. Daarnaast weten buitenlandse toeristen de Nederlandse musea ook goed te vinden. In 2023 waren 8 miljoen bezoekers, aan musea die aangesloten zijn bij de Museumvereniging, buitenlands.
Op zoek naar het menselijke
Dat er steeds meer bezoekers naar musea en voorstellingen gaan, zal dus te maken hebben met de sterke promotie van cultuurinstellingen. Maar ook de omstandigheden in de wereld zouden wel eens invloed kunnen hebben denkt Sjoerd Huismans. “Mensen zoeken in deze tijd van polarisering en heftig nieuws afleiding, of een manier om ermee om te gaan. Je ontmoet hier veel gelijkgestemden die van dezelfde type muziek houden en mensen zijn op zoek naar die verbinding met anderen.” Voorstellingen verbindt mensen dus door een gezamenlijke interesse.
Ook bij musea worden mensen met elkaar verbonden. De collecties van musea geven een breed beeld van de samenleving van vroeger en nu. Hierin worden generaties, culturen, religies en de wetenschap vertegenwoordigd, wat bijdraagt aan een gezamenlijke identiteit en begrip van elkaar. Zo worden verschillen kleiner en ontstaat er meer verbinding. Musea geven mensen een platform om de actualiteit met elkaar te bespreken en zo de verbinding op te zoeken in tijden van polarisering.
Door de kans op verbinding met elkaar in tijden van polarisatie en de goede promotie van culturele instellingen, zal de groei van bezoekersaantallen voor voorstellingen en musea waarschijnlijk nog wel even doorzetten. Tenminste, zolang de regering de ticketprijzen voor cultuurinstellingen niet duurder maakt.