dataproductie
Waarom je beter Peter kan heten wanneer je een topbaan zoekt als vrouw
11 februari 2024
Renée Smeets
Student pre-master Journalistiek en Nieuwe Media (2023/2024).
Anke Verbeek
Pre-master Journalistiek en Nieuwe Media (2023/2024)

N.B. Deze versie- en quotes van Sahar Yadegari en Lidwien Poorthuis- is nog niet definitief.  

In Nederland zijn er meer CEO’s die Peter heten dan dat er vrouwelijke bestuurders zijn. Sinds 2022 geldt daarom ingroeiquotum voor bedrijven om meer vrouwen te laten doorstromen naar topposities in het bedrijfsleven. Toch blijkt uit recent onderzoek dat het aandeel vrouwen aan de top stagneert. ‘’Vrouwen komen niet vanzelf naar de top. Er is echt een breekijzer nodig”, aldus Sahar Yadegari, directeur Voor Haar Technische Ontwikkeling (VHTO).

In een bericht op LinkedIn legt de hoofdredacteur van Vogue Nederland uit waarom ze haar voornaam van ‘Yeliz’ naar ‘Peter’ veranderde naar aanleiding van een initiatief van WOMEN Inc.

De meest recente ontwikkeling op het gebied vrouwenquota is het nieuwe voorkeursbeleid van de Technische Universiteit van Delft. 2024 markeert daarmee nu al een historische doorbraak: de universiteit is de eerste binnen het Nederlands hoger onderwijs die een vrouwenquotum invoert. Hoewel vrouwen in het hoger onderwijs de afgelopen 23 jaar zijn oververtegenwoordigd, geldt dit niet voor technische studies. Slechts één op de vijf studenten bij de bachelor Luchtvaart- en Ruimtevaarttechniek van de TU Delft was vrouw. Door vanaf aankomend studiejaar 30% vrouwelijke eerstejaarsstudenten toe te laten tot de studie, wil de universiteit hier verandering in brengen.

Sahar Yadegari is directeur van VHTO, een expertisecentrum dat zich inzet om de participatie van vrouwen in de technieksector te vergroten. Want ook na afronding van een technische studie blijft het voor vrouwen strijden voor een plekje in het technische werkveld. Yadegari: ‘’Vrouwen moeten zich binnen een technische functie twee keer zo hard bewijzen in vergelijking met mannelijke collega’s.’’ Een quotum is daarom volgens Yadegari een stap naar meer rechtvaardiging voor vrouwen: ‘’Het gaat erom dat mannen een stukje voorsprong inleveren en op dezelfde startpositie gaan staan als vrouwen.’’

‘Mijn naam is Peter’ campagne. Bron: WOMEN Inc.

Wet ingroeiquotum
Ondanks de meerderheid vrouwelijke studenten in het hoger onderwijs, zien we dit grotere aandeel niet terug in de top van het bedrijfsleven. Sinds jaar en dag zijn vrouwen namelijk ondervertegenwoordigd in besluitvormende posities. In 2019 was een meerderheid van de Tweede Kamer daarom na jarenlang lobbyen voor een vrouwenquotum voor beursgenoteerde bedrijven. Twee jaar later keurde de Eerste Kamer dit ingroeiquotum goed.

De Wet ingroeiquotum verplicht beursgenoteerde bedrijven en 5.000 grote vennootschappen om jaarlijks te rapporteren over de man-vrouwverhouding en hun streefcijfers van het aantal vrouwen in het bestuursorgaan. Toch verplicht deze wet alleen  de Raad van Commissarissen om voor een derde te bestaan uit vrouwen. Dit geldt niet voor posities in een bestuur. Lidwien Poorthuis is directeur van het Landelijk Netwerk Vrouwelijke Hoogleraren (LNVH), een organisatie die zich inzet voor representatie van vrouwen in de wetenschap. Poorthuis: “Je organisatie wordt weerbaarder als er verscheidene perspectieven worden meegenomen in de besluitvorming. Zelfs als je het gaat bekijken vanuit een businesscase-kant, is inclusiviteit dus ook nog lucratief.”

Ondanks de hoopvolle berichtgeving over deze invoering van het vrouwenquotum, schetst de realiteit een soberder beeld. Het aantal vrouwelijke commissarissen en bestuurders bleef het afgelopen jaar steken op 15%. Volgens de prognose van de Female Board Index is in 2032 slechts 19% van de bestuurders in het bedrijfsleven vrouw. Poorthuis: ‘’Een quotum moet tijdelijk het aantal vrouwen in bestuursposities opschroeven, om zo een cultuur te creëren waarin vrouwen rolmodellen zijn.’’ Poorthuis doelt hiermee op een hoognodige cultuurverandering waardoor selectieprocedures op den duur uit zichzelf leiden tot een meer gelijke verdeling.

Excuustruus
Toch is een quotum niet alleen maar rozengeur en maneschijn. Yadegari: "Een quotum is voor niemand leuk. Als je als vrouw op een quotumplek werkt, dan heb je een schaduw om je heen hangen dat je daar alleen werkt omdat je vrouw bent; een excuustruus.’’ Dit is een hardnekkig beeld dat niet matcht met de realiteit. Poorthuis: "Het gaat hier namelijk om vrouwen die al lang hun kwaliteit hebben bewezen, toch op de plekken te krijgen waar ze horen.”

Aandacht verslapt
Toch lijkt het erop dat twee jaar na invoering van de Wet ingroeiquotum vrouwen niet altijd op weg zijn naar de top. Er is namelijk enkel groei op te merken binnen het aandeel afgetreden vrouwelijke commissarissen en bestuurders. Volgens Poorthuis blijft het hoognodig dat er voldoende aandacht blijft voor het fenomeen: ‘’We moeten zeker niet de resultaten van het quotum gaan zitten afwachten. Anders zal de huidige vooruitgang als een elastiekje terugknallen naar de oude situatie.’’

In plaats van achteroverleunend toekijken wat het quotum zal doen, moet volgens Poorthuis juist het gesprek over dit onderwerp gaande blijven: "Het is belangrijk dat de aandacht voor dit onderwerp niet verslapt, juist om polarisatie te voorkomen.’’ Zo hoeven vrouwen in de toekomst minder op te boksen tegen de massa van Peters aan de top.

11 februari 2024 |
Renée Smeets
Student pre-master Journalistiek en Nieuwe Media (2023/2024).
Anke Verbeek
Pre-master Journalistiek en Nieuwe Media (2023/2024)