Achtergrond met tijdlijn
Dit is waarom er angst is voor een nieuwe Noord-Koreaanse kernproef
25 maart 2023
Robin Bogers
Student minor Journalistiek en Nieuwe Media (2022-2023).

Noord-Korea heeft in februari vier strategische kruisraketten afgevuurd. Deze wapentests zorgen voor een toenemende angst dat het land zijn eerste kernproef sinds 2017 zou kunnen uitvoeren. Een nieuwe kernproef is niet geheel zonder risico’s. Toch ziet men in Zuid-Korea nog weinig reden tot paniek.

Op donderdag 23 februari werden er vier Hwasal-2-raketten afgevuurd vanuit het gebied rond Kimch’aek, een stad in het oosten van Noord-Korea. De raketten legden een afstand van ruim 2000 kilometer af voordat ze hun doelen raakten. Het Noord-Koreaanse persbureau KCNA maakte de lancering bekend. Wat de doelen precies waren, werd door het persbureau niet verder toegelicht.

Lancering van de Hwasal-2-raketten

De lancering van afgelopen donderdag is de laatste in een reeks wapentests. Deze raketlanceringen zorgen voor verhoogde spanningen op het Koreaanse schiereiland. Hierdoor neemt de angst toe dat Noord-Korea zijn eerste kernproef sinds 2017 zou kunnen uitvoeren. Vorig jaar bouwde deze vrees zich al op, het land vuurde toen een recordaantal raketten af in korte tijd.

In 2022 maakte het Zuid-Koreaanse persbureau Yonhap al bekend dat er een nieuwe kernproef werd verwacht. Deze proef was voorspeld tussen 16 oktober en 7 november 2022. De verwachte kernproef bleef toen uit. Waarschijnlijk door de onrust in het land vanwege hongersnood. De lanceringen van afgelopen week zorgen wederom voor geruchten over een kernproef.

De opmerking van Kim Yo-jong, de zus van de Noord-Koreaanse leider Kim Jong-un, zorgde voor een verdere toename van spanning in de regio. De zus van de leider waarschuwde dat de Stille Oceaan vaker als ‘schietbaan’ zal kunnen gaan fungeren. Vooral als Zuid-Korea en de Verenigde Staten samen militaire oefeningen blijven uitvoeren. Er zijn dus meerdere signalen die leiden naar een nieuwe kernproef.

Radioactieve stoffen

Tussen 2006 en 2017 heeft Noord-Korea zes geheime kernproeven gedaan. Volgens Zuid-Korea en de Verenigde Staten worden deze kernproeven uitgevoerd in Punggye-ri, gelegen in de bergen van de provincie Noord-Hamgyong. De kernproeven worden in ondergrondse tunnels uitgevoerd. Op satellietbeelden is de testlocatie van bovenaf te zien.

Testlocatie Punggye-ri in Noord-Korea vanaf satellietbeelden. Foto: USGS (CC0)

Noord-Korea beweert dat alle zes de kernproeven veilig zijn uitgevoerd. Uit onderzoek van een mensenrechtengroep in Seoul, de hoofdstad van Zuid-Korea, blijkt echter het tegenovergestelde. Volgens deze groep zijn er tienduizenden mensen blootgesteld aan radioactieve stoffen. Deze stoffen zouden via het grondwater worden verspreid vanaf Punggye-ri. Dit gaat niet alleen om inwoners van Noord-Korea, maar ook om inwoners van de buurlanden Zuid-Korea, Japan en China.

Noord-Koreaanse inwoners lopen het grootste gevaar. Volgens het onderzoek zouden in acht omliggende steden en regio’s radioactieve materialen in het grondwater zitten. Hier wonen ongeveer één miljoen Noord-Koreanen. Voor de buurlanden zit het gevaar hem vooral in de smokkelhandel vanuit Noord-Korea. Dit gaat vooral om paddenstoelen en vis dat over de grenzen wordt gesmokkeld. Het Zuid-Koreaanse onderzoeksrapport maakt dus duidelijk dat de kernproeven niet alleen gevaarlijk zijn voor Noord-Koreanen, maar ook voor inwoners van de buurlanden.

Zuid-Korea heeft veertig Noord-Koreaanse overlopers uit de testregio op straling getest. Hieruit bleek dat negen van de overlopers ziektesymptomen hadden die door straling kunnen komen. Er is nog niet voldoende bewijs om dit als directe link te kunnen zien. Om meer duidelijkheid te krijgen naar de straling is Zuid-Korea van plan om een groter onderzoek te doen. Dit is nog niet van de grond gekomen.

Zuid-Korea

Ondanks de gevaren van radioactieve straling leeft er in Zuid-Korea nog weinig angst voor de buren uit het Noorden. Claire (35) komt uit de Zuid-Koreaanse hoofdstad Seoul en heeft daar nog veel vrienden en familie wonen. Claire: “Het lijkt wel alsof we immuun zijn geworden voor de constante dreiging. We weten dat Noord-Korea elk moment een aanval zou kunnen plegen. Toch voelt het niet als een realistisch scenario.”

Toch lijkt de kans op een nieuwe kernproef wel wat onrust te veroorzaken. “Blijkbaar geeft Noord-Korea dan toch niks om alle sancties, dat is wel beangstigend. Ook de verhalen over straling en gevaarlijke stoffen brengen wat meer zorgen met zich mee. Toch heb ik het idee dat Zuid-Koreanen denken dat Kim Jong-un nooit echt een kernwapen gaat inzetten”, aldus de Zuid-Koreaanse Claire.

Noord-Korea heeft gezworen om een harde reactie te geven op de gezamenlijke militaire oefeningen van de Verenigde Staten en Zuid-Korea. Deze oefeningen staan voor aankomende zomer gepland. Of bij deze harde reactie ook een nieuwe kernproef hoort is nog de vraag. Volgens de meeste Zuid-Koreanen is er nog weinig aan de hand. Wel maken de oplopende spanningen op het Koreaanse schiereiland de kans op een kernproef beduidend groter.

25 maart 2023 |
Robin Bogers
Student minor Journalistiek en Nieuwe Media (2022-2023).