Achtergrondartikel
Dit zijn de carnaval hotspots in Nederland
1 maart 2023
Maurice Krikken
Minor Student JENM 2022/2023
Carnaval in Nederland. Foto: Hazelares, CC BY-SA 3.0

Van Oeteldonk naar Lampegat, in Kruikenstad of Kielegat. Brabant en Limburg zijn afgelopen week weer in vol ornaat vol de straten opgegaan om carnaval te vieren. Maar wat is eigenlijk het idee achter carnaval? En wat zijn de places-to-be voor alle gezelligheid?

(tekst met voorbeeld) (relevante bron aanspreken)

Katholiek of volksfeest?

Carnaval is van oorsprong een katholieke traditie, maar is later vooral een volksfeest geworden met als hoofdthema plezier, zotheid en uitbundigheid. Carnaval is het begin van een 40-daagse vastperiode die eindigt met Pasen. Carnaval begint op Aswoensdag en omdat deze dag gekoppeld is aan Pasen, veranderd deze datum jaarlijks, en dus ook de data van carnaval.

Voor het idee achter de thema’s van carnaval, moeten we terug de tijd in. Dit komt vanuit de Romeinse kalender, waarin februari de laatste maand van het jaar was. In deze maand, net zoals tegenwoordig met de talloze oudejaarsconferences, keek men terug op het jaar en dreef er de spot mee. Hierin zijn we het zotte karakter van carnaval terug.

Het idee achter Prins Carnaval heeft ook oorspronkelijk een spottend karakter. Een gek die met de scepter zwaait en de gehele periode vreemd doet, is natuurlijk de manier om te spotten met de machthebbers. Niet alleen machthebbers werden bespot, want tijdens carnaval bleef niemand gespaard.

Carnaval in Bergen op Zoom: Prins Nilles groet voor het stadhuis de feestgangers in 1965. Foto: Jack de Nijs for Anefo (CC0)

Brabantse gezelligheid

Als (men) aan carnaval denkt, zal waarschijnlijk gelijk de provincie Noord-Brabant in hun opkomen. Bijna in elk dorp of stad zal er feest zijn. De welbekende ‘Brabantse gezelligheid’ zal overal in overvloede aanwezig zijn en vele steden zullen een groot feest zijn. (dubbelop)

Brabant viert vooral het bourgondische carnaval en was van origine een eetfeest, waarbij (men) verkleed ging. Ook in deze variatie van het feest komen de spottende kanten van het feest weer naar boven. Prins Carnaval is hier ook van de partij en zal voor de komende dagen de baas zijn van de stad.

Ook veranderen in Brabant de namen van de steden. Eindhoven wordt Lampegat, Den Bosch wordt Oeteldonk, en dit allemaal om de feeststemming en de samenhorigheid te vergroten. Veel steden hebben een naam die afgeleid is van een bepaald element van de (carnavals)geschiedenis.

Eigenlijk is er in Brabant niet één stad die eruit springt om carnaval te vieren. Elke stad verwelkomt gasten en geeft vele mogelijkheden om te feesten door verscheidene evenementen te organiseren (dubbelop).

Er vinden veel optochten plaats tijdens het carnaval in Brabant. Foto: tacowitte (CC BY 2.0)

Vastelaovend

Stukje over het Limburgse Carnaval. WIP

De plekken om carnaval te vieren

Hieronder is een kaart die weergeeft wat de grote plekken zijn waar carnaval en vastelaovend gevierd wordt. (aanpassen met meer info op de kaart)

1 maart 2023 |
Maurice Krikken
Minor Student JENM 2022/2023