Sterke groei aantal studenten Universiteit Leiden zorgt voor problemen
1 april 2022
Jasmijn van Gasteren
Student Minor Journalistiek en Nieuwe Media (2021-2022).
De Nieuwe Rijn in Leiden. Foto: Michielverbeek (CC BY-SA 4.0).

De Nederlandse universiteiten luiden de noodklok: het aantal bachelor- en masterstudenten in Nederland is de afgelopen jaren gestegen tot een recordaantal. Dit zorgt voor allerlei problemen: de werkdruk neemt toe, de rijksbijdrage wordt kleiner en de universiteitsgebouwen kampen met ruimtegebrek. Ook de Universiteit Leiden gaat gebukt onder de gevolgen van de sterke toestroom.

Op 1 oktober 2021 stonden er in totaal 340.346 bachelor- en masterstudenten ingeschreven bij de Nederlandse universiteiten, waarvan er 33.705 studenten ingeschreven stonden bij de Universiteit Leiden. Sinds 2002 is het aantal studenten dat in Leiden studeert ruim verdubbeld.

Internationalisering

Een grote toestroom van internationale studenten speelt hierbij een belangrijke rol: op 1 oktober 2021 telde Leiden 6.216 internationale studenten. Dat is ruim een vijfde deel van het totaal aantal studenten dat in de stad studeert. Nederland is voor internationale studenten een aantrekkelijk land om te studeren vanwege het relatief lage collegegeld en daarnaast staan de Nederlandse universiteiten hoog aangeschreven in de wereldranglijsten.

De toestroom van internationale studenten wordt zelfs door de universiteiten gestimuleerd door hun steeds uitgebreidere Engelstalige studieaanbod, waardoor Nederland goed weet mee te draaien op de internationale markt. Toch doet dit de kwaliteit van het onderwijs niet ten goede.

Te weinig medewerkers

Naast het aantal studenten is ook het aantal medewerkers op de Universiteit Leiden toegenomen, maar het aantal medewerkers stijgt niet zo hard als het aantal studenten: Tussen 2010 en 2020 is het aantal studenten in Leiden toegenomen met zo’n 80,3 %, terwijl de totale staf in dezelfde periode met 47,4 % is toegenomen.

Dit is mede het gevolg van een dalende rijksbijdrage. Doordat de universiteiten door de overheid niet volledig worden gecompenseerd voor deze groei van studenten, ontvangen zij al jarenlang minder geld per student. Terwijl het aantal wo-studenten in Nederland sinds 2000 bijna is verdubbeld, is de rijksbijdrage juist gehalveerd. Daarnaast is het aantal contacturen toegenomen, met een steeds hogere werkdruk voor de medewerkers als gevolg.

Ruimtegebrek

De aanhoudende studentengroei uit zich ook in ruimtegebrek op de universiteitsgebouwen in Leiden. De universiteitsgebouwen in de stad kunnen het groeiende aantal studenten nauwelijks aan. Medewerkers klagen over te groot wordende werkgroepen en een gebrek aan lokalen. Mogelijkheden om uit te breiden zijn beperkt: faculteiten als die van de Geesteswetenschappen bevinden zich midden in het centrum en hebben daarom niet de mogelijkheid om zomaar uit te breiden op de huidige locatie.

Er waren aanvankelijk plannen om het Lipsius, zoals de faculteit Geesteswetenschappen heet, uit te breiden, maar hier moesten zeker 58 omringende sociale huurwoningen voor wijken. Het ontwerpbestemmingsplan werd afgewezen en dus kampt de faculteit nog altijd met een gebrek aan ruimte voor het steeds groter wordende aantal studenten. Uitwijken naar de rand van de stad blijkt ook geen optie: de universiteitsbibliotheek staat tegenover de faculteit Geesteswetenschappen en die twee zijn volgens een woordvoerder onlosmakelijk met elkaar verbonden. De bibliotheek verplaatsen zou een te grootschalige en te dure operatie worden.

Ten slotte kampen niet alleen universiteiten met ruimtetekort, ook voor studenten wordt het steeds lastiger om een geschikte woonruimte in de buurt van hun studie te vinden. Ondanks dat er veel nieuwe studentenflats worden bijgebouwd is de wachtlijst voor een studentenwoning alleen maar toegenomen.

1 april 2022 |
Jasmijn van Gasteren
Student Minor Journalistiek en Nieuwe Media (2021-2022).