Datavisualisatie
Wij Nederlanders worden steeds dikker en we vinden dat niet erg
28 maart 2022
Esther Bennis
Student minor Journalistiek en Nieuwe Media (Universiteit Leiden, 2020/2021)

Steeds meer Nederlanders lijden aan overgewicht. Alhoewel, ‘lijden’ lijkt niet het goede woord want we zijn, ondanks dat we dikker worden, niet minder tevreden geworden over onze lichamelijke gezondheid. “Het is belangrijk dat men zich bewust is van de gezondheidsrisico’s dat overgewicht met zich meebrengt, maar tegelijkertijd moet men niet denken dat je bij een beetje vet al een ongezond lichaam zou hebben.”

Professor Liesbeth van Rossum maakt zich zorgen over de grote hoeveelheid Nederlanders met overgewicht: “Overgewicht beïnvloedt niet alleen de fysieke, maar ook de mentale gezondheid. Het welzijn van de Nederlandse bevolking gaat als gevolg van de gewichtstoenames dus flink achteruit.” Van Rossum is internist-endocrinoloog aan het Erasmus MC in Rotterdam. Ook is ze voorzitter van Overwicht Nederland: een organisatie dat de overheid adviseert over beleid omtrent volksgezondheid.

Sinds de jaren tachtig is het aantal Nederlanders met overgewicht enorm toegenomen. In 1981 was het aandeel Nederlanders met overgewicht nog 27 procent, inmiddels is het bijna de helft. “Er is sprake van overgewicht zodra je BMI hoger is dan 25. Bij een BMI van 30 of hoger heeft iemand ernstig overgewicht”, legt van Rossum uit. “Zodra je ernstig overgewicht hebt, is het ontzettend moeilijk om af te vallen. Zonder wilskracht lukt dat niet.”

"Ons land is inmiddels ingericht op een ongezonde leefstijl", verklaart van Rossum. "Ongezond eten is veel toegankelijker geworden dan gezond eten, en overal zien we junkfoodreclames voorbij komen." Een oplossing zou een verbod op junkfoodreclames kunnen zijn. Zo stelde Groot-Brittanië in februari 2019 een verbod in op junkfoodreclames in het openbaar vervoer. Uit onderzoek van the Londen School of Hygiene and Tropical Medicine bleek dat huishoudens na het verbod wekelijks zo'n duizend calorieën minder aan junkfood kochten.

Ondanks dat steeds meer Nederlanders kampen met overgewicht, zijn Nederlanders niet minder tevreden geworden over hun lichamelijke gezondheid, laten cijfers van het CBS zien. Het is niet duidelijk waar dat precies aan ligt. Van Rossum speculeert dat veel overgewicht in de bevolking leidt tot een normalisering ervan: "Als je meer mensen om je heen hebt met dezelfde mate van overgewicht als jijzelf, is de kans groter dat jij jouw eigen gewicht inschat als zijnde gemiddeld of normaal, en dus niet als ongezond."

Toch brengt overgewicht gezondheidsrisico's met zich mee. Zo lopen mensen met matig tot ernstig overgewicht een groter risico op hart- en vaatziekten. Voor mensen met ernstig overgewicht - waarvan het aandeel de afgelopen vier decennia bijna is verdrievoudigd - kan het zelfs levensbedreigend zijn. "Dat wil niet zeggen dat je je bij een beetje vet al zorgen moet maken", nuanceert van Rossum. "Je vetmassa is een essentieel orgaan van het lichaam dat allerlei belangrijke hormonen aanmaakt. Pas als iemand echt een te grote vetmassa heeft, kan het schadelijk worden voor het lichaam."

Volgens van Rossum is overgewicht voorkomen beter dan verhelpen, maar daarvoor lijkt het nu te laat. Het feit dat Nederlanders niet minder tevreden zijn geworden over hun lichamelijke gezondheid terwijl Nederlanders wel steeds dikker zijn geworden, vindt van Rossum zorgwekkend: "Hieruit maak ik op dat mensen minder snel het gevoel hebben iets aan hun te grote vetmassa te moeten doen, terwijl die wilskracht wel nodig is om af te kunnen vallen". Van Rossum wil wel nog toevoegen: "Oordeel niet te snel over mensen met overgewicht, want er zijn talloze factoren die overgewicht kunnen veroorzaken. Dat maakt op gezond gewicht blijven voor de een gemakkelijker dan voor de ander."

28 maart 2022 |
Esther Bennis
Student minor Journalistiek en Nieuwe Media (Universiteit Leiden, 2020/2021)