Je portemonnee gaat sneller leeg, prijsstijgingen zijn de boosdoener
28 maart 2022
Lynn Mans
Minor student JNM Universiteit Leiden 2021/2022
Foto: Pixabay

Sinds de lockdown voorbij is gaan we er weer veel op uit, maar of je nou op een terras of in een winkel komt, alles lijkt duurder. Is dit zo, of neemt ons Hollandse brein een loopje met ons? Waar gaat al dat geld naartoe en waar zitten de pijnpunten voor ons duurdere leven?

Aan het begin van dit jaar ging je nog zonder moeite een uurtje rijden en een terrasje pakken. Maar nu de brandstofprijzen omhoog schieten en je in de horeca steeds meer geld kwijt bent, is dit iets waar je even twee keer over denkt. Het is dan ook geen geheim dat de consumentenprijzen door het dak schieten. Hoe hard stijgen de prijzen dan? De inflatie kwam in maart uit op 9,7 procent.

De consumentenprijsindex afgeleid (CPIa) neemt zoals voorgaande jaren toe, maar nu nog wat spectaculairder dan voorheen. De onderstaande grafiek bevat de jaarmutatie van de CPIa van zowel februari 2021 als februari 2022. De getallen getoond bij februari 2021 tonen dus de procentuele verhoging van de prijs per bestedingscategorie ten opzichte van februari 2020.

De grafiek toont enorme verschillen in de categorie huisvesting, water en energie. Waar deze kosten vorig jaar met maar twee procent stegen, stijgen ze dit jaar met veertien procent. Deze stijging ligt vooral bij de energieprijzen die een schokkende 105 procent zijn gestegen ten opzichte van vorig jaar februari. In januari was de energieprijs in vergelijking met januari vorig jaar nog 'maar' 86 procent gestegen. Rusland is een van de grootste exporteurs van olie en gas en het conflict met Oekraïne zorgt voor grote onzekerheden waardoor de prijzen stijgen.

Iedereen merkt deze stijging sterk in zijn maandelijkse lasten, zo ook Nisha Groenheijde, studente rechten. ''In januari betaalde ik nog 64 euro voor gas in de maand, in maart is dit al gestegen naar 110 euro. En dit terwijl ik juist 9m³minder heb verbruikt. Dit is een enorme stijging voor een eenpersoonshuishouden.'' Om deze stijging zo veel mogelijk tegen te gaan treft Groenheijde al verschillende maatregelen. ''Ik draag meer laagjes binnen huis en zet de verwarming bijna niet meer boven de 17,5 graden. Gelukkig wordt het warmer buiten dus is dit steeds minder nodig.''

De verhoogde kosten van vervoer zijn voornamelijk te danken aan de verhoogde prijzen van brandstof. De kosten van LPG zijn gestegen met 30 procent en die van diesel met 28,7 procent. Deze verhoogde brandstofprijzen zijn ook een gevolg van de oorlog tussen Rusland en Oekraïne.

Kosten voeding

De prijzen stijgen al jaren, maar zoals de bovenstaande grafiek laat zien is de gemiddelde prijs van veel alledaagse producten sinds 2018 omhoog geschoten. Vooral brood ziet een fikste stijging vanaf 2018 naar 2022 van 25 cent, een stijging van ongeveer 21 procent. En de prijs van brood loopt momenteel nog meer gevaar, wederom vanwege het conflict in Oekraïne. Een groot deel van de Europese tarwevoorzieningen kwam uit Oekraïne. Sinds het land in conflict is, zijn de tarweprijzen met 30 procent gestegen, maar de verwachting is dat dit percentage nog veel hoger wordt. Ook wordt het voor bakkers duurder om brood te maken door de stijgende gasprijzen, gas is tenslotte hard nodig voor de ovens.

Ook de horeca moet hogere energieprijzen en materialen doorberekenen aan klanten en dat merk je dan ook aan de prijzen op het terras deze zonnige dagen. Niet alleen deze stijgende grondstoffen, maar ook een tekort aan personeel verhoogt de kosten in de horeca. Overal zoekt men personeel, maar voor de lonen die momenteel in de horeca worden gehanteerd komt men niet opdagen. Hierom zullen personeelskosten voor de horeca ook toenemen, waar de klant ook zeker wat van zal merken in de prijzen. Inmiddels kost een kopje koffie in een horecagelegenheid gemiddeld €2,70. Dit is een stijging van achttien procent in vier jaar.

Verzachtende maatregelen

De overheid heeft aangegeven dat ze een aantal maatregelen treffen om 'de stijgende energieprijzen en aanhoudende inflatie te verzachten'. Dit verzachtende pakket bestaat uit 3 componenten. Allereerst ontvangen huishoudens met een inkomen op of net boven het sociaal minimum vanuit de gemeente eenmalig een tegemoetkoming in maart. Normaal gesproken is deze tegemoetkoming 200 euro, in maart is deze verhoogd naar 800 euro. Maximaal 800.000 huishoudens kunnen deze tegemoetkoming ontvangen. Daarnaast zijn vanaf 1 april tot en met 31 december de accijns op autobrandstoffen met 21 procent verlaagd. Ook past het kabinet vanaf 1 juli de btw op gas en stroom aan, van 21 procent naar 9 procent. Tot slot verhoogt het kabinet het budget voor energiebesparende maatregelen in slechte geïsoleerde huizen van huishoudens met een laag inkomen. Het budget bestond al uit 150 miljoen, waar nog eens 150 miljoen bij is gekomen. Nu is er dus 300 miljoen beschikbaar voor deze slecht geïsoleerde huizen.

Verdere maatregelen blijven vooralsnog uit. Rutte meldde aan het begin van april dat het kabinet niet de volledige inflatie kan dekken en dat alle Nederlanders iets armer worden. Dus de verwarming iets lager zetten en een dagje geen terras pakken kan geen kwaad.

28 maart 2022 |
Lynn Mans
Minor student JNM Universiteit Leiden 2021/2022