Hoe de toekomst van streamingsdiensten eruit zal zien
28 maart 2022
Daniël Hemmer
Student Minor Journalistiek & Nieuwe Media (2021-22)

Na het succes en de gestage groei van Netflix stappen steeds meer streamingsdiensten in op de Nederlandse markt. Disney+, Videoland, NPO Start, Amazon Prime zijn al weer enige tijd actief in Nederland, maar recentelijk hebben ook HBO Max en het Scandinavische platform Viaplay zich in de strijd om de Nederlandse kijker gemengd. Met zoveel aanbod rijst de vraag: Hoe ziet de toekomst van het Nederlandse televisielandschap eruit?

Foto: Pexels (CC0)

House of Cards, 13 Reasons Why, Stranger Things en The Crown. Zomaar enkele van de vele titels bijgedragen hebben aan het immense succes dat Netflix op mondiale schaal bereikt heeft. Sinds de introductie van de streamingsdienst in Nederland – inmiddels bijna een decennium geleden – heeft de videoaanbieder een gestage groei doorgemaakt. Er was duidelijk een markt voor televisieseries en films waarbij men niet op de tv hoeft te wachten, maar zelf het kijkpatroon kan bepalen. Het succesverhaal van het Amerikaanse bedrijf liet de potentie van een nieuwe wijze van televisiekijken zien.

Het is daarom wellicht niet geheel verrassend dat andere bedrijven ook hun plannen voor streamingsdiensten introduceerden. Na successen op de Amerikaanse markt werden ook Amazon Prime Video en Disney+ een optie voor de Nederlandse televisiekijker, terwijl RTL met de introductie van Videoland eveneens mee wilde liften op de potentie van ‘video on-demand’.

Populariteit

Recent onderzoek van de Stichting Kijkonderzoek (SKO) laat zien op welke wijze de komst van deze platforms voor een revolutie hebben gezorgd. Het Nationaal Media Onderzoek toont aan dat jongere leeftijdsgroepen (onder 35 jaar) vaker naar streamingsdiensten kijken dan naar reguliere, lineaire televisie. Juist de aantrekkingskracht op een relatief jong publiek maakt streamingsdiensten extra interessant voor bedrijven en producenten.

Het onderzoek van SKO laat tevens zien dat Netflix nog altijd de meest populaire streamingsdienst is. Maar andere aanbieders groeien snel. Het is daarom nog niet gezegd dat Netflix de populairste aanbieder zal blijven, volgens mediawetenschapper Reza Wong van de Universiteit van Amsterdam: “Het wordt interessant om deze ontwikkelingen de komende jaren in de gaten te houden.”

Toekomstbeeld

Een goede mogelijkheid voor de toekomst van de wereld der streamingsdiensten is een verdere fragmentarisering, waarbij verschillende streamingsdiensten zich op kleinere doelgroepen en niches zullen gaan richten om een publiek te creëren. “Zo is dat met lineaire televisie wel gegaan: denk maar aan tv-kanalen zoals RTL7 of 24Kitchen”, aldus Wong. Het inspringen op deze niches werd vaak gedaan omwille van advertenties, maar kan mogelijkerwijs ook bij het vinden van een geschikt kijkerspubliek een rol spelen. “Het wat dat betreft bijvoorbeeld interessant worden hoe Viaplay zich gaat ontwikkelen”. De Scandinavische aanbieder lijkt met het aantrekken van de uitzendrechten van de Formule 1, de Engelse Premier League en de Duitse Bundesliga erg in te zetten op sport als basis voor de streamingsdienst.

Een andere ontwikkeling die nu al zichtbaar lijkt, is een financiële ontwikkeling. Het is immers kenmerkend aan competitieve markten dat er ook qua prijs flink geconcurreerd wordt en dit zal ook in de strijd om de kijker een interessant aspect worden. In de Verenigde Staten gaat Disney+ al een goedkoper abonnement met bijbehorende advertenties introduceren en het lijkt een kwestie van tijd voordat dit model ook in Nederland uitgerold wordt. Netflix sluit overigens ook niet uit om in een later stadium met advertenties te beginnen, aldus de CEO van het bedrijf. Het financiële aspect zal mogelijk een nog crucialere rol innemen nu nog meer bedrijven toetreden tot de markt.

Tegelijkertijd lijkt er, ondanks de opkomst van streamingsdiensten, ook voldoende ruimte voor het bestaan van reguliere, lineaire televisie. “Het is net zoals de radio, er zal voorlopig een markt voor blijven.” Een voordeel van lineaire televisie waar hij op wijst is de ‘liveness’ van het medium. Op belangrijke momenten waar mensen meteen informatie over willen hebben, wordt toch vaak gekozen voor lineaire televisie om het nieuws te volgen. Sportevenementen en nieuwsgebeurtenissen zorgen nog altijd voor een groot publiek voor de lineaire tv, zo laat data van SKO zien. Tegelijkertijd zorgen ook unieke tv-programma’s – zoals eenmalige uitzendingen (specials) of finales – vaak voor hoge kijkcijfers. Juist daarom is ook de stap van Viaplay, dat ‘video on-demand’ met live sportwedstrijden wil combineren, een interessante.

Ondanks de hevige concurrentie tussen streamingsdiensten, lijkt het overigens er niet op dat streamingsdiensten op korte termijn om zullen vallen. Nagenoeg alle Nederlandse aanbieders van ‘video on-demand’ maken onderdeel uit van een groot internationaal netwerk, waaruit veel financiële steun gehaald kan worden. Veel streamingsdiensten draaien momenteel zelfs – uit eigen overwegingen – verliezen om maar voor een zo laag mogelijke prijs hun diensten aan te kunnen bieden. Aanbieders zoals Prime Video en HBO Max zullen hun winst op een later moment of via een andere methode willen verkrijgen, maar willen eerst een stevige voet aan de grond krijgen door met lage tarieven te beginnen.

Dat de strijd om de Nederlandse kijker verre van over is, moge duidelijk zijn. Inmiddels is zelfs bekend geworden dat met Sky Showtime later dit jaar nóg een streamingsdienst zal toetreden tot de Nederlandse markt. Het aanbod van onder andere Paramount+ en Peacock zal op deze streamingsdienst verschijnen. De keuzestress voor de Nederlandse kijker zal er voorlopig niet minder op worden.

28 maart 2022 |
Daniël Hemmer
Student Minor Journalistiek & Nieuwe Media (2021-22)