In heel Nederland is er een daling te zien in de misdaadcijfers de afgelopen. Ook in de gemeente Leiden zet deze daling voort. Toch zijn er nog veel schokkende incidenten waar Nederlanders mee te maken krijgen. Alleen krijgt het een andere vorm zoals een toename van cybercriminaliteit, maar ook het opvallend fenomeen dat meer minderjarigen betrokken zijn bij steekpartijen. Is hier een verklaring voor?
Cijfers gemeente Leiden
Op 31 december is Leiden opgeschrikt door een vreselijke gebeurtenis. Op deze laatste dag van 2021 wordt het lichaam van de veertienjarige Esmee, in een park bij de Melchior Treublaan, gevonden. De verdachte is een man van 32, en tevens de turndocent van Esmee. Hij wordt verdacht van ontucht en doodslag. Toch is het aantal misdrijven in Leiden, maar ook in de rest van Nederland, flink gedaald de afgelopen jaren.
In 2021 zijn er 5494 geregistreerde misdrijven gepleegd in de gemeente Leiden. Dit is een daling ten opzichte van het jaar daarvoor: in 2020 werden er 6112 misdrijven gepleegd. Dat is een daling van ruim 10 procent. Deze geregistreerde misdrijven omvatten veel verschillende misdaden zoals onder andere: diefstal, inbraak, mishandeling, drugsoverlast, moord, burenruzies, discriminatie en cybercrime. Hieronder de cijfers van geregistreerde misdrijven van de periode 2012-2021, gebaseerd op de gegevens van de Nationale Politie.
Het verschil in delicten in vergelijking van 2012 tot en met 2021, is met 46,1 procent afgenomen. In tien jaar tijd is dus het aantal misdrijven met bijna de helft afgenomen. Opvallend is dat na jaren van daling van misdrijven, is er in 2019 een kleine opleving is in de cijfers. Maar de jaren daarna blijven de cijfers dalen.
Vergelijking ten opzichte van de landelijke cijfers
In 2021 zijn er 741.111 geregistreerde misdrijven gepleegd, geteld over heel Nederland. Dit is een daling ten opzichte van het jaar daarvoor: in 2020 werden er 797.676 misdrijven gepleegd. Dat is een daling van 7,1 procent. Deze geregistreerde misdrijven omvatten dezelfde delicten zoals eerdergenoemd. Hieronder de cijfers van geregistreerde misdrijven van de periode 2012-2021, gebaseerd op de gegevens van de Nationale Politie.
Het verschil in delicten in vergelijking van 2012 tot en met 2021, is met meer dan 34 procent afgenomen. In tien jaar tijd is dus het aantal misdrijven ook op landelijk niveau flink gedaald. Er is zowel op lokaal niveau als nationaal niveau een sterke daling te zien. Ook hier is een kleine opleving te zien in 2019. De daling is Leiden wel een stuk sterker in vergelijking tot landelijke cijfers.
Oorzaken afname
De afgelopen jaren is het aantal geregistreerd van gewelds-, vermogens- en vandalismemisdrijven enorm gedaald. Met name in het jaar 2020 en 2021 is het aantal delicten zoals zakkenrollerij woninginbraak en winkeldiefstal sterk afgenomen. Dit laatste fenomeen heeft te maken met de coronapandemie. Doordat mensen meer thuis bleven, kregen criminelen minder de kans om in te breken of mensen te beroven, zo meldt het CBS.
Met uitzondering van de coronapandemie, blijft er toch een daling. Volgens het CBS heeft dit waarschijnlijk te maken met toename van welvaart, een toename aandacht voor criminaliteitspreventie, zoals extra sloten en beveiliging, en veranderingen in drugsproblematiek. Deze trend is in heel Nederland te zien, en hierdoor is de situatie in de gemeente Leiden gelijk aan het nationale niveau. Volgens hoogleraar Jan van Dijk is deze daling ook te zien in de Verenigde Staten en in West-Europa.
Maar…
Er zijn ook kanttekeningen. Volgens het CBS is ook het aantal mensen wat aangifte heeft gedaan gedaald. Hierdoor zijn er minder misdrijven geregistreerd. In 2012 werd nog 38 procent van de misdrijven gemeld en in 2019 nog maar 32 procent. Niet alleen doen burgers minder aangifte, juist waar burgers niet betrokken bij zijn, zoals bijvoorbeeld witwaspraktijken, wordt vaak geen melding gedaan. Hierdoor worden de misdrijven ook niet geregistreerd.
Daarnaast daalt de ‘traditionele’ misdaden wel. Maar neemt cybercrime de afgelopen jaren juist toe. Sinds 2017 is er verdubbeling van de cijfers en blijft dat naar verwachting toenemen in de loop der jaren. Door het massale bereik en toename het gebruik van internet is het voor criminelen steeds aantrekkelijker via internet misdaden te plegen. Ook kunnen mensen anoniem te werk gaan. Het kost bedrijven en de overheid veel geld om internetten veilig te kunnen maken, meldt de site van veilig internetten.nl
Nog een bijzonder fenomeen, wat de laatste paar jaren veel bekendheid heeft gekregen, is het aantal steekincidenten onder minderjarigen. Woordvoerder van het Ministerie van Justitie en Veiligheid, Jeroen van Velzen verklaarde het volgende: “Er is een opvallende toename van het aantal steekincidenten waar minderjarigen bij betrokken zijn. Maar dit is lastig te registreren. Soms is een betrokkene minderjarige niet de dader, is het wapen niet altijd een mes en ondanks dat er meer messen in beslag zijn genomen de afgelopen jaren, betekent het ook weer niet dat er meer messen zijn onder jongeren.” Volgens hem is het een maatschappelijk probleem en moet in overleg met scholen, gemeentes en politie. Daarbij moet niet alleen het gesprek aan worden gegaan, maar ook gekeken woorden naar diepere problemen.
Arjan Lubach bracht dit onderwerp twee jaar geleden al op een ludieke manier aan het licht