Het effect van corona op de Nederlandse luchthavens
31 mei 2020
Thijs-Jan van Aalst
Student minor Journalistiek en Nieuwe Media 2019/2020. Bachelor Geschiedenis, derdejaars.
De verkeerstoren van Amsterdam Schiphol Airport. Foto: Ikreis. CC BY-SA 4.0.

De effecten van de pandemie zijn overal te voelen. Een van de meest besproken gevolgen is het grotendeels sluiten van het internationale luchtruim. Dat de effecten groot zijn staat buiten kijf, maar over wat voor bedragen en mensen gaat het in het Nederlandse luchtruim?

Om een goed overzicht te kunnen krijgen van de omvang van de Nederlandse luchthavens moet gekeken worden naar de verschillende soorten vluchten. Veruit de twee grootste en meest lucratieve takken zijn passagiersvervoer en goederenvervoer. Laten we beginnen met die eerste categorie.

De menselijke factor

Voor de leek springt de passagierssector van de luchtvaart natuurlijk het meest in het oog. Jaarlijks vertrekken en arriveren er miljoenen mensen op de Nederlandse luchthavens. Of het nu een vakantie of een zakenreis is, de meeste Nederlanders hebben een keer met het vliegtuig gereisd.

En niet alleen Nederlanders maken gebruik van onze luchthavens. Ook internationale reizigers weten ons land te vinden. Natuurlijk voor toerisme, maar ook als knooppunt tussen verschillende continentale lijnvluchten. Hieronder zie je hoe deze passagiers over de Nederlandse luchthavens verdeeld zijn:

Untitled chart
Infogram

Wat meteen opvalt is het grote aandeel dat Schiphol heeft in deze diagram. Met 71 miljoen reizigers in 2019 is de Amsterdamse luchthaven een van de grootste van Europa. Het fungeert daarnaast ook als een thuisbasis voor Air France-KLM, een van de grotere luchtvaartmaatschappijen en is in die rol ook een groot kruispunt tussen verschillende internationale vluchten.

De schaduwwereld van de luchtvaart

Een ander deel van de luchtvaartindustrie dat vaak wat vergeten wordt is de goederenindustrie. Hoewel de meeste wereldwijde goederenstromen per boot worden bevoorraad, gaat er ook in de luchtvaart gigantisch veel geld in om. In Nederland houden twee luchthavens zich er op grote schaal mee bezig, zoals te zien is in de diagram hieronder:

Untitled infographic
Infogram

Ook hier speelt Schiphol de grootste rol, maar Maastricht verwerkt ook grote hoeveelheden goederen, zeker als je het vergelijkt met het aantal passagiers dat jaarlijks verwerkt wordt.

Hoe groot gaat de schade zijn?

Dat er economische gevolgen zullen zijn in de luchtvaart door het coronavirus is gegarandeerd. Maar hoe groot die schade zal zijn is nog even gissen. De brancheorganisatie van de luchtvaartsector, IATA, gaat uit van een wereldwijd verlies van 63 tot 113 miljard dollar aan inkomsten. Van het huidige kwartaal zijn nog weinig officiële cijfers bekend, maar wellicht onthullen de cijfers van afgelopen kwartaal een klein licht op wat de luchtvaart te wachten staat:

Untitled infographic
Infogram

Wat we meteen zien is dat er al een hele duidelijke dip te zien is in maart, de maand dat de meeste bestemmingen op slot gingen. Ook werden Nederlanders toen steeds minder welkom over de grens. De schade is nog groter zodra je je beseft dat vanaf maart het aantal passagiers juist zou moeten gaan toenemen vanwege het lenteweer.

Deze verschuiving is goed te verklaren als gekeken wordt naar de crisis die aan de grondslag van de daling ligt. Het besmettingsgevaar bemoeilijkt het reizen in een afgesloten ruimte dusdanig dat het irreëel is om alsnog vluchten te laten vertrekken. Theoretisch zouden deze problemen minder problemen moeten opleveren voor de vrachtsector:

Untitled infographic
Infogram

Zoals te zien is valt de schade hier mee. Deze diagram is ook wat misleidend, aangezien de hoeveelheid vervoerde vracht in maart 2019 meer was dan de gewone jaarlijkse trend deed verwachten. De hypothese dat het sterk verminderde menselijke contact in de vrachtsector zou zorgen voor minder verlies lijkt dus te kloppen. Door de wereldwijde lockdown bestellen mensen gemiddeld ook nog eens meer pakketten, dus hier ligt het probleem niet.

Hoewel de luchtvaartsector te maken krijgt met gigantische tekorten, verwacht onder meer Joris Melkert dat de sector er weer bovenop gaat komen. Melkert doceert luchtvaarttechniek aan de TU Delft en zegt in gesprek met Trouw dat ‘grote wereldwijde crises uiteindelijk niet meer zijn dan tijdelijke dipjes voor de luchtvaart’. We zullen er in de komende maanden achter komen.

Bronnen: https://www.rtlz.nl/algemeen/economie/artikel/5045166/uitbraak-coronavirus-kan-luchtvaart-europa-44-miljard-kosten, https://www.trouw.nl/economie/luchtvaart-krijgt-miljardenklap-maar-zal-weer-opveren~b3f70f7e/, https://www.businessinsider.nl/coronavirus-economie-luchtvaart-smartphone-goud-olie/, https://opendata.cbs.nl/statline/#/CBS/nl/dataset/37478hvv/table?ts=1590943290420

31 mei 2020 |
Thijs-Jan van Aalst
Student minor Journalistiek en Nieuwe Media 2019/2020. Bachelor Geschiedenis, derdejaars.